Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Ενέργεια, Μεταφορές Ειδικές πολιτικές για τα Ελληνικά νησιά
Ειδικές πολιτικές για τα Ελληνικά νησιά

 

Γιώργος ΑγοραστάκηςΑποσπάσματα από την ομιλία του Γιώργου Αγοραστάκη, Μέλους του Δ.Σ. της ΕΝΑΕ, στο Θεματικό συνέδριο της ΕΝΑΕ για τη "νησιωτικότητα", στην Μυτιλήνη 12 Ιούνη 2009 (Δημοσιεύεται και στο περιοδικό «Ελληνική Νομαρχία» της ΕΝΑΕ τ.40/2009)

 

Για το μεταφορικό ισοδύναμο

 

...Κατά την τελευταία συνταγματική αναθεώρηση το 2001, στο άρθρο 101 του Συντάγματος, έγινε μια προσθήκη με την οποία υποχρεώνεται ο νομοθέτης και η διοίκηση όταν δρουν κανονιστικά, να λαμβάνουν υπόψη τους τις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιωτικών περιοχών. Με τον τρόπο αυτό, αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά η έννοια της «νησιωτικότητας» και τέθηκε η πολιτική και νομική βάση για την συγκεκριμένη προσαρμογή και εξειδίκευση κάθε νομοθετικής και διοικητικής πράξης στα δεδομένα και τις ιδιομορφίες των νησιωτικών περιοχών, όπως και για τη διαμόρφωση ειδικών πολιτικών για την ανάπτυξη των νησιών. Έκτοτε -από το 2001- τα πράγματα έμειναν στα λόγια και τίποτα συγκεκριμένο δεν έγινε. Στην πράξη, εκείνο που δυστυχώς συνέβη είναι ό,τι μεγάλωσε περισσότερο η απόσταση των νησιών της Ελλάδας από τον ηπειρωτικό της κορμό.

 

Το «ισοδύναμο προσπελασιμότητας»

Παρ’ ότι λοιπόν, το Σύνταγμα επιβάλει εξειδικευμένη αναπτυξιακή πολιτική και ιδιαίτερη μεταχείριση στις νησιωτικές περιοχές, στο πρόσφατο Εθνικό Σχέδιο Περιφερειακής Ανάπτυξης 2007-2013 (ΕΣΠΑ), η νησιωτική χώρα παραγκωνίστηκε τελείως. Η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση εντοπίζεται στο σχεδιασμό των μεταφορών και στην κατανομή των κονδυλίων του «Επιχειρησιακού Προγράμματος Προσπελασιμότητας».

 

Στο ΕΣΠΑ και στο «Επιχειρησιακό της Προσπελασιμότητας», αναγνωρίζεται μεν ότι το σύστημα των μεταφορών συμβάλλει στην ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη και στην βελτίωση της προσπελασιμότητας όλων των περιοχών της χώρας, κατανέμονται όμως οι κοινοτικοί πόροι στην οδοποιία της ηπειρωτικής χώρας. Η λιμενική και αεροπορική νησιωτική υποδομή αγνοείται σχεδόν παντελώς. Συγκεκριμένα η συνολική χρηματοδότηση (δημόσια δαπάνη) στο «Επιχειρησιακό της Προσπελασιμότητας» κατανέμεται: Στα οδικά έργα της ηπειρωτικής χώρας 68,8%, στο σιδηρόδρομο 15,5%, στις θαλάσσιες μεταφορές που περιλαμβάνουν και τα μεγάλα διεθνή λιμάνια 2,34% και τις αεροπορικές για όλα τα αεροδρόμια της χώρας 2,55%. Κατά τα υπόλοιπα το πρόγραμμα χρηματοδοτεί το Μετρό 10,27% και τις αστικές συγκοινωνίες 2,2%.

 

Αυτή είναι η αντιμετώπιση της μειονεξίας των νησιών στο σοβαρότερο πρόβλημά τους που είναι οι μεταφορές. Απέναντι σ’ αυτή τη πολιτική, -και συζητώντας για το «μεταφορικό ισοδύναμο» σήμερα-, θέτω συγκεκριμένα το ζήτημα του «ισοδύναμου προσπελασιμότητας». Μιλώ για το δικαίωμα που έχουν οι Έλληνες πολίτες των νησιών να έχουν ίσες δυνατότητες πρόσβασης στις υπηρεσίες μεταφορών με τους στεριανούς και για την υποχρέωση της ελληνικής πολιτείας να αντιμετωπίσει με αναλογικό τρόπο τα προβλήματα υποδομών των νησιών. Που σημαίνει με απλά λόγια την ανατροπή των προτεραιοτήτων και των κατανομών του «Επιχειρησιακού της Προσπελασιμότητας». Αυτό επιτάσσει άλλωστε η συνταγματική επιταγή για την «νησιωτικότητα». «Για λόγους ισότητας των πολιτών, για την κάλυψη αντίστοιχης απόστασης από το Κέντρο, οι προσφερόμενες υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών πρέπει να συγκλίνουν με τις υπηρεσίες των χερσαίων μεταφορών όσον αφορά στην οικονομική επιβάρυνση του χρήστη, στη χρονική διάρκεια του ταξιδιού και στην προσφερόμενη ποιότητα, σε ένα πλαίσιο θεώρησης όπου ο νησιώτικος χώρος αποτελεί προέκταση του χερσαίου χώρου και όπου η χρέωση για την μεταφορά ανάμεσα σε ίσες αποστάσεις πρέπει να είναι δίκαιη.» (μελέτη ΙΤΑ)

 

Για την ακτοπλοΐα

Υπάρχουν σήμερα νησιώτες που υποφέρουν, που είναι αποκομμένοι, που στην προσπάθεια τους να μετακινηθούν και να επικοινωνήσουν με τον έξω κόσμο βιώνουν μια «οδύσσεια» ταλαιπωρία. Παράδειγμα από την περιοχή που βρισκόμαστε: Για να φτάσει κανείς εδώ στη Λήμνο από την Αθήνα, θέλει μιάμιση μέρα. Ο κάτοικος της Λήμνου δεν έχει τα ίδια δικαιώματα με του υπόλοιπους έλληνες;

 

Πιστεύω ότι ο τρόπος που ρυθμίζονται τα ζητήματα των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών-μεταφορών στη χώρα μας είναι λάθος. Aυτοί που σχεδιάσανε, νομοθετήσανε και ρυθμίσανε αυτά τα ζητήματα, ενεργήσανε σε λάθος βάση και με ιδεολογικά κίνητρα.

 

Το πρόβλημα ξεκίνησε το 1992, με τον Κανονισμό 3577. Η ελληνική κυβέρνηση δεν είδε καμία ιδιομορφία στα νησιά της ελληνικής επικράτειας και συναίνεσε σ’ ένα κανονισμό κομμένο και ραμμένο στο κυρίαρχο δόγμα του νεοφιλελευθερισμού. Δεν μίλησε κανένας τότε για τον πολυνησιωτικό χαρακτήρα της ελληνικής επικράτειας, για το πλήθος των μικρών νησιών, και δε διερωτήθηκε κανείς πως είναι δυνατόν με τον ελεύθερο ανταγωνισμό να υπάρξει ακτοπλοϊκή συγκοινωνία σε πολλά ελληνικά νησιά που οι γραμμές είναι ζημιογόνες.

 

Ο νεοφιλελεύθερος Νόμος 2932/2001 που ήρθε στην συνέχεια -σε εναρμόνιση με τον κανονισμό 3577/1992- είχε στόχο να θέσει την ακτοπλοΐα στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς και σε συνθήκες ανταγωνισμού, με την κατάργηση των αδειών σκοπιμότητας. Ο νόμος αναγνώρισε μεν την ανάγκη εφαρμογής της «υποχρέωσης δημόσιας υπηρεσίας» στις «άγονες γραμμές», αλλά σε βάρος των άλλων νησιωτικών περιοχών και περισσότερο της Κρήτης.

 

Για ποιες λύσεις με τον ανταγωνισμό λοιπόν μιλάμε και σήμερα ακόμα, όταν στο 70% των ελληνικών ακτοπλοϊκών γραμμών δρομολογούνται καράβια από μία μόνο εταιρεία; Ποιοι θα ανταγωνιστούν μεταξύ τους για να μειώσουν τις τιμές των ναύλων και να πυκνώσουν δρομολόγια; Ο ανταγωνισμός στην ελληνική ακτοπλοΐα τελικά έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα και ενίσχυσε περισσότερο τα ναυτιλιακά μονοπώλια.

 

Σε άλλη βάση πρέπει να δούμε την οργάνωση της ελληνικής ακτοπλοΐας.

Ιδιαίτερα για τις άγονες γραμμές, η ελληνική πολιτεία έχει την υποχρέωση να αναλάβει πλήρως την ευθύνη τους και μέσω δημόσιου φορέα να καλύψει αυτήν υπηρεσία με δίκαιο και ισοδύναμο τρόπο για όλους τους νησιώτες. Επίσης να καταργήσει άμεσα τον επίναυλο και να αναλάβει ολόκληρη την σχετική δαπάνη από τον κρατικό προϋπολογισμό. Η ΕΝΑΕ πρέπει να προωθήσει άμεσα ένα τέτοιο στόχο.
 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr