Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Περιβάλλον, Φυσικοί Πόροι, Κλίμα Καλές πρακτικές στη διαχείρηση των παράκτιων περιοχών
Καλές πρακτικές στη διαχείρηση των παράκτιων περιοχών
  

Εισήγηση Γιώργου Αγοραστάκη, στην Ημερίδα OTA Χανίων 2-4-1999 για τη «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ»

 

1. Ορισμός της παράκτιας ζώνης

 

Δεν υπάρχει σταθερός ορισμός της "παράκτιας ζώνης. Οι κανονισμοί για τις Χρήσεις της γης τείνουν να ορίζουν παράκτια περιοχή πλάτους 100μ γύρω από την ακτή. Ωστόσο, η παράκτια ζώνη της καθεαυτό ακτής εκτείνεται και προς την πλευρά της ενδοχώρας και προς την πλευρά της θάλασσας υποδομή και δραστηριότητες που συνδέονται με τη θάλασσα εκτείνονται σε απόσταση περίπου 5 χλμ. από την ακτή. Στην πράξη, για τον καθορισμό των ορίων της ζώνης έχουν χρησιμοποιηθεί η γεωμορφολογία, η μεταφορά ιζημάτων και οι λεκάνες απορροής γιατί συχνά έχουν συνέπειες για τις δραστηριότητες στην παράκτια ζώνη. Με τον ίδιο τρόπο, η οριοθέτηση παράκτιων ενοτήτων κατά μήκος της ακτής γίνεται σε γεωγραφική και υδρολογική βάση.

 

2. Βασικά οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα

Μεσογειακή ακτή 

Η ευρωπαϊκή παράκτια ζώνη είναι πυκνοκατοικημένη και χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό. Στην Ελλάδα. π χ , οι περισσότερες από τις μεγάλες πόλεις της χώρας συγκεντρώνονται σε μια στενή παράκτια λωρίδα, η οποία συντηρεί περισσότερο από 60% του πληθυσμού της χώρας, 70% της βιομηχανικής παραγωγής και 90% των τουριστικών επενδύσεων.

 

Τα οικονομικά προβλήματα των παράκτιων περιοχών της Kονότητας ποικίλουν,

Αυτά είναι κυρίως:

·          καθυστερημένη οικονομική απόδοση

·          απαιτήσεις σε υποδομή και υπηρεσίες λόγω της ταχείας ανάπτυξης τoυ αριθμού των τουριστών και της συγκριτικά ταχείας αύξησης του εγκατεστημένου πληθυσμού,

·          ανάγκη αναδιάρθρωσης της οικονομίας σε βιομηχανικές περιοχές για την αντιμετώπιση της παρακμής των παραδοσιακών βιομηχανιών,

·          ανάγκη οικονομικής αναγέννησης και μερικής επανεξέτασης των προτεραιοτήτων σε περιοχές όπου υπεραναπτύχθηκε ο μαζικός τουρισμός και οι οποίες τώρα κινδυνεύουν από τη μείωση των τουριστικών συναλλαγών και την υποβάθμιση της ποιότητας του φυσικού και αστικoύ περιβάλλοντος

 

Οι μόνιμοι κάτοικοι των παράκτιων περιοχών αυξάνονται. Μέρος της τάσης αυτής οφείλεται σε μια ευρύτερη και παγιωμένη παγκόσμια μετακίνηση πληθυσμού από την ύπαιθρο προς τις πόλεις.

Επιπλέον, υπάρχει και μετανάστευση από την ενδοχώρα προς τις ακτές Αυτό μπορεί να αποδοθεί στο συνδυασμό οικονομικών ευκαιριών, δυνατοτήτων αναψυχής και ψυχαγωγίας.

 

Η μετανάστευση από τις περιοχές της ενδοχώρας στην ακτή είναι ιδιαίτερα έντονη στις μεσoγειακές περιοχές. Ο πληθυσμός που έρχεται από τα χωριά της ενδοχώρας προς τις παράκτιες περιοχές αποτελείται γενικά από νέους που αφήνουν πίσω τις κοινότητες της ενδοχώρας αποτελούμενες κυρίως από ηλικιωμένους αγρότες

 

Ο τουρισμός είναι κρίσιμος για την οικονομία της μεσoγειακής ακτής και αποτελεί ίσως τον βασικό παράγοντα αλλαγών στην παράκτια ζώνη. Σήμερα, περισσότερο από 80% τoυ διεθνούς τουρισμού στην Μεσόγειo καλύπτεται από τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα. Στις Χώρες αυτές, ο τουρισμός συγκεντρώνεται στην ήδη πυκνοκατοικημένη ακτή. Η κλίμακα της εποχιακής εισροής τουριστών είναι συχνά τεράστια σε σύγκριση με τον μόνιμο πληθυσμό των νησιών, πόλεων και χωριών για τα οποία γίνεται λόγος.

 

Παρόλο που ο τουρισμός στη μαζική αυτή κλίμακα έχει μεγάλη οικονομική σημασία για αυτές τις παράκτιες περιοχές, αποτελώντας συχνά τη μόνη εναλλακτική πηγή εισοδήματος σε σχέση με τις παρακμάζουσες παραδοσιακές δραστηριότητες, δημιουργεί σημαντικά νέα προβλήματα. Υποδομές και υπηρεσίες είναι αναγκαίες για να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες στην περίοδο αιχμής, στη διάρκεια της οποίας ο πληθυσμός μιας πόλης ή ενός νησιού μπορεί να δεκαπλασιαστεί, οι οποίες στη συνέχεια και πέρα από τη σύντομη καλοκαιρινή περίοδο υποχρησιμοποιούνται. Οι θέσεις εργασίας είναι εξίσου εποχιακές και τις περισσότερες φορές αφορούν χαμηλά προσόντα και χαμηλή αμοιβή.

 

Σε όλη την Κοινότητα ορισμένα θέρετρα έχουν γεράσει και παρακμάσει καθώς άλλαξαν οι τουριστικές αγορές και προτιμήσεις. Για τους υπευθύνους, η αναγέννηση των περιοχών αυτών αποτελεί μεγάλη πρόκληση.

 

3. Περιβαλλοντικά ζητήματα

 

Οι ακτές της Ευρώπης παρουσιάζουν εξαιρετική ποικιλία περιλαμβάνοντας ευρύ φάσμα βιοτόπων, όπως εκβολές, παραλίες, αμμοθίνες, παράκτιους βιότοπους, νησιά, απότομες και βραχώδεις ακτές καθώς και τη θαλάσσια ζώνη Οι βιότοποι αυτοί συντηρούν μεγάλη ποικιλία ειδών φυτών και ζώων και πολλοί αποτελούν περιοχές εξαιρετικού φυσικού κάλλους. Η ποιότητα του παράκτιου περιβάλλοντος είναι επίσης σημαντική δημιουργώντας ευκαιρίες αναψυχής και τουρισμού.

 

Απώλεια βιοτόπων

 

Η απώλεια των βιοτόπων είναι το σημαντικότερο από όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το παράκτιο περιβάλλον. Πολύ μεγάλες περιοχές υγροτόπων, συστημάτων βάλτων και αμμοθινών έχουν χαθεί, λιμνοθάλασσες έχουν μολυνθεί ή καταστραφεί με άλλο τρόπο και παραλίες έχουν διαταραχθεί. Η απώλεια φυσικών πόρων εξαιτίας της ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα έντονη σε πολλές περιοχές των νοτίων ακτών της Κοινότητας. Οδηγεί αναπόφευκτα σε οριστική απώλεια βιοποικιλότητας σε όλα τα επίπεδα -στα είδη, στο εσωτερικό των ειδών και στο οικοσύστημα-.

 

Ο ρυθμός της αλλαγής και η αύξηση του αριθμού, ιδίως των τουριστών, ήταν τόσο υψηλοί ώστε οι πολιτικές χρήσεων γης και προστασίας περιβάλλοντος συχνά αγνοήθηκαν στο παρελθόν. Σε πολλά μέρη, η ανάπτυξη προωθήθηκε καθοριζόμενη ελάχιστα από έλεγχους μέσω σχεδιασμού.

 

Σε πολλές παράκτιες ζώνες στη Μεσόγειο που καλύπτονται από ορεινή ενδοχώρα, οι πρόσθετοι οικισμοί είχαν την τάση να εξαπλώνονται μάλλον προς τα πλάγια δηλαδή κατά μήκος της ακτής, παρά προς το εσωτερικό. Εξαπλώθηκαν είτε ως σταδιακές προσφύσεις στις υφιστάμενες μικρές και μεγάλες πόλεις είτε όσον αφορά τον τουρισμό, ως μεγάλες επεκτάσεις γύρω από ένα μικρό χωριό και ως νέα ανεξάρτητα τουριστικά ξενοδοχεία και συγκροτήματα Αυτό σπάνια πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας εθνικής, περιφερειακής ή τοπικής στρατηγικής. Παρόλο που τώρα η κατάσταση γενικά βελτιώνεται, σε πολλές περιπτώσεις εξετάζεται κυρίως η λειτουργικότητα και ελάχιστα η ένταξη των νέων οικοδομών στο τοπίο ή η καταλληλότητα των υπό κατασκευή κτιρίων για το τοπικό περιβάλλον.

 

Bιοποικιλότητα

 

Η απώλεια των βιοτόπων συνεπάγεται μείωση της βιοποικιλότητας ειδών. οικοσυστημάτων και γενετικής ποικιλότητας των επί μέρους ειδών. Η γενετική ποικιλότητα αποτελεί μοχλό εξέλιξης και συμβάλλει στην προσαρμογή των πληθυσμών στις ασθένειες στην αλλαγή του κλίματος και στις οικολογικές διαταραχές.

 

Οι ακτές της Ευρώπης έχουν γενική σημασία για ορισμένα απειλούμενα είδη. Περισσότερα από τα μισά απειλούμενα είδη φυτών της δυτικής Ευρώπης βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές καθώς και μία μεγάλη ποικιλία από λιγότερο απειλούμενα είδη φυτών και ζώων.

75% των θινωδών συστημάτων της νότιας Ευρώπης εξαφανίστηκαν από το 1960 μέχρι σήμερα.

 

Οι υγρότοποι χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο βιοποικιλότητας.

Εκτός από τους υδρόβιους οργανισμούς, υπάρχουν αρκετές χιλιάδες είδη χερσαίων και μη θαλασσών ασπόνδυλων που εξαρτώνται από τους υγροτόπους των εκβολών. Οι εκβολές, οι υγρότοποι και οι βάλτοι είναι σημαντικοί Χώροι διατροφής, ανάπαυσης και αναπαραγωγής για πολλά είδη πτηνών. Οι εκβολές αποτελούν τόπους ανάπτυξης για τα είδη που εμφανίζονται στους παράκτιους ιχθυότοπους.

 

Αποδάσωση

 

5% της περιοχής της Μεσογείου εξακολουθεί να καλύπτεται από δάση τα οποία όμως μειώνονται με ταχείς ρυθμούς. Στις νότιες Χώρες της Μεσογείου βασικές αιτίες απώλειας είναι οι πυρκαγιές οι οποίες προκαλούνται τυχαία ή σκόπιμα - και η εξάπλωση των αστικών περιοχών. Κάθε Χρόνο καίγονται 200.000 εκτάρια δάσους. Οι φωτιές σε συνδυασμό με τη βόσκηση που συχνά παρατηρείται σε καμένες περιοχές, έχουν αποτέλεσμα την έλλειψη προστασίας του εδάφους από τις έντονες εποχιακές βροχοπτώσεις, οι οποίες δημιουργούν έντονα φαινόμενα διάβρωσης ιδιαίτερα σε πλαγιές βουνών. Η διάβρωση μειώνει την παραγωγικότητα του εδάφους και συμβάλλει στις πλημμύρες και τη συγκέντρωση λάσπης σε φράγματα. Σύμφωνα με υπολογισμούς, το ένα τέταρτο των δασών θα έχει εξαφανιστεί ως το 2025.

 

Νερό

 

Σε όλη την περιοχή της Μεσογείου τα αποθέματα νερού απειλούνται (ΕCΟΤΕC, 1992). Η ζήτηση αυξήθηκε λόγω της αύξησης του πληθυσμού και της ευημερίας. Η ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί από 90 κ.μ. το 1980 σε 120 κ.μ. μέχρι το 2000.

Η υπερβολική χρήση νερού από τους ποταμούς και τα υδάτινα ρεύματα δημιουργεί μεγάλο αριθμό περιβαλλοντικών προβλημάτων που κυμαίνονται από τη μόνιμη βλάβη στους υπόγειους υδροφορείς και την αποξήρανση των υγροτόπων ως τη συγκέντρωση ρύπων και τη χαμηλή ροή των ποταμών.

 

4. Ο τουρισμός και το περιβάλλον

 

Το μεγάλο παράδοξο του τουρισμού έγκειται στο γεγονός ότι όσο περισσότερη επιτυχία έχει ένα θέρετρο με ευχάριστο περιβάλλον τόσο περισσότερους επισκέπτες προσελκύει και τόσο μεγαλύτερες είναι οι αρνητικές επιπτώσεις στην αστική ή υπαίθρια ποιότητά του η οποία υπήρξε η κύρια αιτία έλξης.

 

Το μακροπρόθεσμο μέλλον του τουρισμού σε ένα θέρετρο εξαρτάται από το αν παρέχεται στους επισκέπτες ένα αποδεκτό φυσικό και δομημένο περιβάλλον. Η απαίτηση αυτή συγκρούεται με τα οικονομικά πρότυπα χαμηλών τιμών και υψηλού όγκου, στα οποία στηρίζεται η αγορά στα περισσότερα θέρετρα στην αρχή της τουριστικής τους ανάπτυξης. Η τουριστική βιομηχανία είναι έντονα ανταγωνιστική, ιδίως στην αγορά χαμηλών τιμών και μαζικών συμφωνιών.

 

Είναι δύσκολη η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας στην αγορά με χαμηλό κόστος και μεγάλο όγκο, χωρίς υποβάθμιση του περιβάλλοντος, την στιγμή που η διατήρηση χαμηλών τιμών ενισχύει:

·          Την συνεχή αύξηση των προσφερόμενων καταλυμάτων

·          Την έλλειψη επενδύσεων σε υποδομές.

 

Το τελικό αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής οδηγεί στη μείωση των τουριστικών συναλλαγών. Όταν ένα ανάλογο θέρετρο προσφέρει καθαρότερες παραλίες, πιο ήσυχους δρόμους και θέα απρόσκοπτη, οι τουρίστες θα μετακινηθούν.

 

Το δίλημμα έγκειται στο γεγονός ότι τα εν δυνάμει κέρδη από την "αντανακλαστική" μορφή ανάπτυξης είναι υψηλότερα στο πρόωρο αυτό στάδιο και έτσι η αντίσταση σε κάθε περιορισμό, στο όνομα της μακροπρόθεσμης οικονομικής υγείας, είναι μεγαλύτερη. Αυτό αληθεύει κυρίως στις μη αναπτυγμένες παράκτιες περιοχές επειδή χαρακτηρίζονται συνήθως από χαμηλό οικονομικό επίπεδο.

 

Στην Ευρώπη, όπως και αλλού, οι παράκτιες κοινότητες υστερούν συχνά ως προς την οικονομία και σήμερα ο τουρισμός αντιπροσωπεύει σχεδόν τη μόνη βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα. χωριά με παράκτια γη που ως τώρα αντιμετώπιζαν μείωση των παραδοσιακών ασχολιών, άσχημες οικονομικές προοπτικές, μετανάστευση και βαθμιαία παρακμή, δυσκολεύονται να αρνηθούν τα υψηλά έσοδα των ξενοδοχειακών επενδύσεων (τα ποσοστά απόδοσης των ξενοδοχειακών επενδύσεων στην Κύπρο έφταναν ως πρόσφατα το 20%). Οι κακοί οιωνοί σχετικά με οικονομικές δυσκολίες σε 20 χρόνια έχουν μικρή σημασία.

 

Έτσι, φτάσαμε στο "Cαtch-22" της τουριστικής ανάπτυξης ο έλεγχος του σχεδιασμού και η ανάπτυξη με τη δέουσα ευαισθησία είναι δυνατή μόνο όταν ο τοπικός πληθυσμός είναι αρκετά πλούσιος ώστε να είναι προετοιμασμένος να θυσιάσει έσοδα για να διατηρηθεί το υπάρχον τοπίο και ο κοινωνικός ιστός. Οι παράκτιες περιοχές είναι συνήθως φτωχές και έτσι η δέσμευση σπάνια ισχύει. Τα θύματα είναι το περιβάλλον και οι μελλοντικές γενιές που δεν θα βιώσουν μία ανέπαφη παράκτια ζώνη. Το ερώτημα που τίθεται για αυτούς που προσπαθούν να προωθήσουν μια αειφόρο ηθική είναι κατά πόσον υπάρχει λύση για την κατάσταση αυτή, μέσα στα πλαίσια μίας δημοκρατικής κοινωνίας όπου η πρώτη προτεραιότητα είναι να καλύψει τις ανάγκες των ανθρώπων εδώ και τώρα.

 

Η έλλειψη επενδύσεων και η συνεχιζόμενη ανάπτυξη επιβάλλουν ένα τίμημα στο περιβάλλον, το οποίο επιδεινώνεται σταθερά. Υποβαθμισμένο περιβάλλον με αντιαισθητική ανάπτυξη, ακάθαρτοι δρόμοι, θορυβώδης κυκλοφορία και παραλίες μολυσμένες, λόγω της κακής επεξεργασίας των λυμάτων αποθαρρύνουν την επιστροφή των επισκεπτών και συμβάλλουν στην κακή εικόνα του θέρετρου.

 

Υπάρχει ένα σημείο ρήξης. Ενδέχεται να είναι ξαφνικό (αν η ανησυχία για τις συνθήκες υγείας πάρει δημοσιότητα) ή βαθμιαίο (ενδεικτικό της αυξανόμενης δυσαρέσκειας της πελατείας), αλλά σε κάποιο σημείο η αύξηση του αριθμού των επισκεπτών σταματά και αρχίζει η μείωση. Αν το θέατρο σταθεί άτυχο, ο αριθμός των τουριστών μειώνεται δραματικά καθώς απομακρύνονται οι ταξιδιωτικοί πράκτορες

 

Το χειρότερο σενάριο για το θέρετρο είναι να βρεθεί στο σημείο με πολύ μειωμένο απόθεμα φυσικού κεφαλαίου (δηλ με σοβαρά υποβαθμισμένο περιβάλλον), λιγοστούς επισκέπτες και τον πλούτο του επενδυμένο σε ένα πλεόνασμα από καταλύματα κακής ποιότητας, το δυναμικό των οποίων χρησιμοποιείται ελάχιστα. Το έργο αναγέννησης της οικονομίας, του περιβάλλοντος και της εικόνας του θέρετρου ως τουριστικού προορισμού είναι τεράστιο και δαπανηρό. Οι μελλοντικές προοπτικές δεν είναι ευοίωνες από τη στιγμή που το περιβάλλον δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αγαθό πώλησης. Το βασικό είναι ότι η διεθνής βιομηχανία τουρισμού μπορεί απλώς να μετατοπιστεί σε μία άλλη τοποθεσία, ενώ το επιμέρους θέρετρο επιβαρύνεται με τις συνέπειες της αναπτυξιακής στρατηγικής του (ή της ανυπαρξίας της) σε μόνιμη βάση.

 

Τι εναλλακτική λύση υπάρχει; Προφανώς, η παρεμπόδιση της ανάπτυξης δεν αποτελεί ρεαλιστική ή επιθυμητή επιλογή. Οι κάτοικοι των παράκτιων περιοχών έχουν το ίδιο δικαίωμα σε ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης. Η επιβολή μέσω συνεχούς οικονομικής στασιμότητας στο όνομα του περιβάλλοντος ούτε επιθυμητή ούτε δημοκρατική είναι. Η πρόκληση έγκειται στο να βρεθεί μια σταθερή πορεία ανάπτυξης που δεν θα επιβάλλει υπερβολικά υψηλό τίμημα στο περιβάλλον και θα αποφεύγει τις δυναμικές ακμής-παρακμής που περιγράφηκαν ήδη.

 

Το φυσικό κεφάλαιο μπορεί να υποδιαιρεθεί σε 2 κατηγορίες ανανεώσιμο και μη ανανεώσιμο.

Το ανανεώσιμο φυσικό κεφάλαιο μπορεί να περιλαμβάνει καθαρό νερό και καλή ποιότητα του αέρα. Τα φυσικά αυτά στοιχεία μπορούν να υποβαθμιστούν στη διάρκεια της οικονομικής ανάπτυξης αλλά ενδέχεται να βελτιωθούν εν μέρει αν γίνουν επενδύσεις σε μονάδες επεξεργασίας των λυμάτων και σε συστήματα ελέγχου της ρύπανσης (αποτελεσματικό κεφάλαιο ανθρώπινης κατασκευής μετασχηματίζεται σε φυσικό κεφάλαιο).

 

Το μη ανανεώσιμο φυσικό κεφάλαιο περιλαμβάνει παρθένα φυσικά τοπία και βιοποικιλότητα που, αν θυσιαστούν, δεν μπορούν να επανακτηθούν και θα το στερηθούν οι επόμενες γενεές. Η βλάβη στα υπόγεια νερά λόγω ρύπανσης μπορεί να είναι πραγματικά μόνιμη. Η επιλογή μιας σταθερής πορείας σε πρόωρο στάδιο συντηρεί περισσότερο μη ανανεώσιμο φυσικό κεφάλαιο. Έτσι, με την πολιτική αυτή όχι μόνον αποφεύγεται η απότομη πτώση της εναλλακτικής λύσης που καθορίζεται από την αγορά αλλά το φυσικό περιβάλλον που μεταβιβάζεται ως εφόδιο στις μελλοντικές γενεές διατηρεί μεγαλύτερο μη ανανεώσιμο φυσικό κεφάλαιο, γεγονός για το οποίο ενδέχεται να είναι ευγνώμονες.

 

Το μονοπάτι της σταθερότητας φαίνεται αυταπόδεικτα καλό.

Ωστόσο, πολλοί θα αμφισβητούσαν ότι είναι δυνατή μια τέτοια πορεία γεγονότων. Όσο (και πιθανόν για κάποιο διάστημα μετά) το ιδιωτικό κέρδος από τη συνεχή ανάπτυξη είναι μεγαλύτερο από το κέρδος της προστασίας του περιβάλλοντος, ο κόσμος θα ακολουθεί το μονοπάτι αυτό. Οι έλεγχοι σχεδιασμού και η δημιουργία ζωνών ανάπτυξης σημαίνουν ότι κάποιοι θα στερηθούν το δικαίωμα να αναπτύξουν τη γη τους για τουρισμό. Χωρίς αντισταθμιστικά μέτρα, το κράτος θα αντιμετωπίσει κατηγορίες ότι καταδικάζει πολύ κόσμο στη φτώχεια και ενδέχεται να υπαναχωρήσει.

 

 

 

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΛΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

 

Προηγούμενα περιγράφηκαν  πολλές συγκρούσεις χρήσεων που επηρεάζουν την παράκτια ζώνη της Ευρώπης. Η παράκτια γραμμή έχει φυσικές ιδιότητες, οι οποίες αφενός αποτελούν τη βάση της οικονομικής ανάπτυξης και αφετέρου απειλούνται από πιέσεις προκαλούμενες από την ανάπτυξη αυτή. Ο τουρισμός, μία από τις κυρίαρχες δυνάμεις πίσω από τις αλλαγές των χρήσεων γης στις ακτές της νοτιότερης Ευρώπης, είναι ένα καλό παράδειγμα - οι επισκέπτες συχνά ελκύονται από τη φυσική ομορφιά μιας περιοχής αλλά το περιβάλλον υποβαθμίζεται από την επερχόμενη ανάπτυξη. Ένα ευχάριστο περιβάλλον συνεισφέρει στην καλή ποιότητα της ζωής, πράγμα σημαντικό για την προσέλκυση νέων και δραστήριων επενδύσεων. Υπάρχει ανάγκη να προστατευθούν οι παράκτιοι βιότοποι με ιδιαίτερη αξία διατήρησης της φύσης, τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό ή διεθνές επίπεδο. Τέτοιοι χαρακτηρισμοί συχνά εγείρουν πολύπλοκα ζητήματα, και ένα από τα σημαντικά μεταξύ αυτών είναι η ανάγκη να συνδυαστούν η διατήρηση της φύσης με τα δικαιώματα των κατοίκων της περιοχής να προσδοκούν ίδια επίπεδα απασχόλησης και ευημερίας με αυτά άλλων περιοχών.

 

Η ανάλυση των προβλημάτων της ευρωπαϊκής ακτής, συμπεριλαμβανόμενης της πληθυσμιακής πίεσης, της ανάπτυξης του τουρισμού και του γοργού ρυθμού απώλειας των παρθένων περιοχών και των βιοτόπων με υψηλή οικολογική αξία υποδεικνύει ένα σύνολο στοιχείων καλής πρακτικής που μπορούν να οδηγήσουν προς μία αειφόρο ανάπτυξη της παράκτιας ζώνης.

 

Οι παρακάτω βασικοί παράγοντες έχουν εντοπισθεί ως χρήσιμοι στην πορεία προς την αειφόρο ανάπτυξη:

 

·          Ολοκληρωμένες προσεγγίσεις της διαχείρισης των παράκτιων ζωνών.

·          Τουριστικός σχεδιασμός.

·          Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

·          Πληροφόρηση.

·          Χαρακτηρισμός προστατευόμενων περιοχών.

·          Μηχανισμοί αγοράς.

·          Συστήματα αγοράς γης.

·          Δραστηριότητες δικτύωσης

 

Κανένα από τα στοιχεία αυτά δεν επαρκεί μόνο του. Το καθένα έχει τον ρόλο του μέσα στη συνολική διαχείριση των ακτών, αν και ορισμένα είναι σημαντικότερα από άλλα.

 

 

1. Ολοκληρωμένη Διαχείριση της παράκτιας ζώνης

 

1.1 Πλαίσιο

 

Η ανασκόπηση των ζητημάτων παράκτιας διαχείρισης αποκάλυψε ότι ανάμεσα στις πρωταρχικές αιτίες των σύγχρονων προβλημάτων είναι

 

·          η διαδεδομένη έλλειψη σχεδιασμού των χρήσεων στην παράκτια ζώνη και η αδύναμη εφαρμογή των κανονισμών

·          η έλλειψη συντονισμού των διαφόρων χρηστών της παράκτιας ζώνης ακόμη και μεταξύ των αρμοδίων αρχών που είναι υπεύθυνες για τις ίδιες 'ενότητες' των ακτών.

·          η τάση χωρικά περιορισμένης διαχείρισης των ακτών στην οποία δεν λαμβάνεται υπόψη δραστηριότητες στα ανοιχτά και στην ενδοχώρα.

 

Είναι τώρα ευρύτατα αναγνωρισμένο ότι η αποτελεσματική διαχείριση απαιτεί:

 

·          Αναγνώριση της αλληλεξάρτησης των πολλών πτυχών της υδρολογίας, γεωγραφίας και οικολογίας της παράκτιας ζώνης - υδρολογικός κύκλος, εναπόθεση ιζήματος, σημασία των εκβολών και βαλτότοπων για τους παράκτιους ψαρότοπους και την προστασία των ακτών.

 

και υπό το φως των παραπάνω,

 

·          αποδοχή του ότι οι χρήσεις της παράκτιας ζώνης από ανθρώπινα όντα είναι κατά τον ίδιο τρόπο αλληλένδετες.

 

Το συμπέρασμα είναι ότι μόνο φέρνοντας σε επαφή τις ενδιαφερόμενες πλευρές για το σχεδιασμό μιας κατάλληλα ολοκληρωμένης πολιτικής Διαχείρισης Παράκτιων Ζωνών (ΔΠΖ) θα είναι επιτυχημένη η προσπάθεια για μια αειφόρο διαχείριση.

«Ολοκληρωμένης» γιατί, όπως έχουμε δει, η παράκτια ζώνη είναι εν μέρει ευαίσθητη σε προβλήματα που προκύπτουν από την έλλειψη συντονισμού μεταξύ διαφόρων χρήσεων. Παράκτιας "ζώνης" γιατί δεν είναι επαρκής σε πολλές περιπτώσεις ο σχεδιασμός βάσει γνώσεων σχετικών με μελλοντικές δράσεις μόνον κατά μήκος της ακτής.

 

 

 

Κύρια χαρακτηριστικά της Διαχείρισης Παράκτιων Ζωνών

 

Η ΔΠΖ έχει ως στόχους την

 

·          προώθηση αειφόρου χρήσης.

·          ισορροπία στη ζήτηση των πόρων της παράκτιας ζώνης.

·          επίλυση των αντιθέσεων χρήσης.

·          προώθηση ευαίσθητης στα περιβαλλοντικά ζητήματα χρήσης της παράκτιας ζώνης.

·          προώθηση στρατηγικού σχεδιασμού για τις ακτές.

 

Αναγνωρίζει ότι

 

·          η " παράκτια ζώνη" αποτελεί μία ενότητα από την άποψη του σχεδιασμού.

·          ο σχεδιασμός και η διαχείριση της παράκτιας γης και των υδάτων δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ξεχωριστά.

·          η παράκτια ζώνη είναι περιοχή, για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση της οποίας απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή

 

και ζητεί

 

·          μια εθνική προοπτική.

·          μακροπρόθεσμη αντίληψη.

·          ολοκληρωμένη προσέγγιση σχεδιασμού και διαχείρισης.

·          επικοινωνία, συνεργασία και συντονισμό μεταξύ σχεδιαστών, διευθυντών και χρηστών.

·          παρέμβαση του δημοσίου.

·          ευέλικτη προσέγγιση.

·          έναν ειδικό φορέα για την αντιμετώπιση των ζητημάτων της παράκτιας ζώνης

 

Πηγή: Gubbay ΄s (1990)

 

Το γεωγραφικό πεδίο δράσης θα ποικίλλει από περίπτωση σε περίπτωση - ο στόχος της ΔΠΖ είναι να φέρει σε επαφή όλες τις ενδιαφερόμενες ομάδες και επομένως το πλάτος της ζώνης αποτελεί συνάρτηση οικονομικών δραστηριοτήτων στην περιοχή και ιδιαίτερων προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο συγκεκριμένος τομέας της ακτής.

 

Το πλεονεκτήματα της προσέγγισης είναι

 

·          Καλύτερη γενική διαχείριση των ακτών: Αναγνώριση των αλληλεξαρτήσεων που ενυπάρχουν στη χρήση της παράκτιας ζώνης, πρόβλεψη και επίλυση των αντιθέσεων.

 

·          Σχέση κόστους - απόδοσης: Με την πρόληψη μη αναγκαίων αντιθέσεων, διπλών ενεργειών και αντιπαραγωγικών προγραμμάτων προστασίας / ανάπτυξης, η ολοκληρωμένη διαχείριση εξοικονομεί χρηματικούς πόρους.

 

1.2 Εφαρμογή

 

Η υλοποίηση του σχεδιασμού γίνεται σε τρία επίπεδα:

 

·          εθνικό - καθορισμός της γενικής στρατηγικής μιας χώρας

·          περιφερειακό - ερμηνεία της εθνικής πολιτικής στο πλαίσιο των περιφερειακών μονάδων παράκτιων ζωνών

·          τοπικό - λεπτομερής εφαρμογή των αρχών διαχείρισης της παράκτιας ζώνης

 

σε όλα τα επίπεδα τα σχέδια θα πρέπει να εντάσσονται σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο. Διαφορετικού επιπέδου σχέδια θα πρέπει να είναι αμοιβαία συνεπή και αλληλοσυμπληρούμενα.

 

Τοπική πολιτική

 

Οι Νομαρχιακές και Τοπικές Αυτοδιοικήσεις μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην κατεύθυνση ενός πιο ολοκληρωμένου σχεδιασμού ακτών. Ένα μείζον πρόβλημα είναι συχνά το ότι μια παράκτια "μονάδα" αποτελεί αρμοδιότητα περισσότερων τοπικών διοικήσεων, οπότε απλώς και μόνο η συζήτηση μεταξύ τους για τις ακτές ή την παραλία., μπορεί να αποφέρει πολλά. Τα σχέδια για την διαχείριση των παράκτιων ζωνών καταρτίζονται συνήθως σε νομαρχιακό και τοπικό επίπεδο. Η συνεργασία και η επικοινωνία είναι ζωτικής σημασίας για την προετοιμασία τέτοιων σχεδίων.

 

Η διαδικασία σχεδιασμού θα πρέπει να περιλαμβάνει:

 

. προσδιορισμό υπηρεσιών διαχείρισης

. προετοιμασία του σκεπτικού του προγράμματος

. προσδιορισμό των υπηρεσιών που είναι έτοιμες να χρηματοδοτήσουν τη διαδικασία προετοιμασίας του σχεδίου

. συμφωνία συμμετοχής των συμμετεχόντων οργανισμών στην προετοιμασία του σχεδίου

. συγκρότηση των επιτροπών

. ανάληψη δέσμευσης από τα εκτελεστικά όργανα της επιτροπής

. ορισμό της φιλοσοφίας της διαχείρισης

. προσδιορισμό της προοπτικής της μελέτης και επιλογή του είδους του σχεδίου

. προσδιορισμό της περιοχής προκαταρκτικής έρευνας

. επιλογή του οργανισμού που θα προετοιμάσει το σχέδιο διαχείρισης

. καθορισμό του προγράμματος.

 

Ο καλύτερος τρόπoς για την προετοιμασία ενός Σχεδίου Διαχείρισης είναι η εγκαθίδρυση μιας ομάδας αρμοδίων για το πρόγραμμα, υπόλoγης στην Καθoδηγητική Ομάδα ή την Εκτελεστική Επιτροπή, και εργαζόμενης για την εκπόνηση σαφούς σκεπτικού προγράμματος οδηγιών και προσδιορισμένου χρονoδιαγράμματος. Οι τρεις κύριες επιλογές για μία τέτοια ομάδα είναι:

 

. οι αντιπρόσωποι ενός ήδη υπάρχοντος διαχειριστικού σώματος

. οι αντιπρόσωποι της Εκτελεστικής Επιτροπής

. οι σύμβουλοι

 

Το επιλεγμένο σώμα θα πρέπει να είναι ικανό να προετοιμάσει το σχέδιο στον προσχεδιασμένο χρόνο, να έχει τη σχετική εξειδίκευση, γνώση άλλων παρόμοιων πρωτοβουλιών, να έχει την τοπική γνώση, να έχει την πείρα στην δημιουργία συμβουλευτικού πνεύματος και κοινής συναίνεσης, να είναι αντικειμενικό στις πολιτικές και στις ενέργειες που προσδιορίστηκαν στο σχέδιο

 

Ένα καταρχήν θαυμάσιο σχέδιο δεν αξίζει τίποτε αν δεν εφαρμοσθεί σωστά. Δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά απλώς το πλαίσιο εργασίας. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να παρακολουθείται η πρόοδός του και να χρησιμοποιούνται οι πληροφορίες που προκύπτουν ώστε να γίνονται συγχρόνως βελτιώσεις και προσαρμογές. Γι' αυτό η διαχείριση της παράκτιας ζώνης είναι κάτι ενεργό και αναπτυσσόμενο μάλλον παρά άκαμπτη εφαρμογή ενός σχεδίου, το οποίο στην πραγματικότητα πάσχει από ακαμψία.

 

Κατά την απουσία ή κατά την εφαρμογή σχεδίου διαχείρισης ακτών, συναντήσεις άτυπων ομάδων για συζήτηση των κοινών προβλημάτων μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικές.

 

Το όριο μέχρι του οπoίου η τοπική, νομαρχιακή και περιφερειακή διοίκηση μπορεί να δημιoυργήσει το δικό της περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό καθεστώς ποικίλει στην Ευρώπη ανάλογα με τoν βαθμό τοπικής αυτoνομίας που παρέχουν τα διάφορα πολιτεύματα. Σε ένα μεγάλο αριθμό κρατών μελών ιδρύθηκαν κέντρα τοπικών υπηρεσιών, με στόχο την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε ομάδες μικρών ΟΤΑ.

 

1.3 Πληροφόρηση

 

Η σπουδαιότητα της πληροφόρησης ως συνεισφοράς για τον σχεδιασμό των ακτών είναι τεράστια. Η πληροφόρηση για τον τουρισμό είναι ζωτικής σημασίας σε εκείνες τις πόλεις και περιοχές οι οποίες εξαρτώνται από αυτόν, καθώς τους επιτρέπει να παρακολουθούν τις αλλαγές της αγοράς και να ανταποκρίνονται στις αλλαγές προτιμήσεων. Δεδομένα για τα φυσικά οικοσυστήματα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη σημασία τους από την άποψη της διατήρησης. Δεδομένα για υδρολογικά συστήματα παρέχουν πληροφορίες χρήσιμες για την προστασία των ακτών και τη χερσαία ανάπτυξη.

 

Πρόσφατες αναφορές δύο Κοινοτικών δικτύων σχετικές με διάφορες πτυχές της παράκτιας ζώνης υπογράμμισαν τον κεντρικό ρόλο της συλλογής πληροφοριών για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό.

 

1.4 Σχεδιασμός για νησιά

 

Οι πιέσεις που ασκούνται από τη ζήτηση νερού, τη ρύπανση, την κατάληψη γης συχνά είναι ιδιαίτερα έντονες στα νησιά. Στην αιχμή της τουριστικής περιόδου στη Μεσόγειο, μερικά νησιά συντηρούν ένα πληθυσμό δεκαπλάσιο από τον μόνιμο. Η ζήτηση για ανάπτυξη μπορεί να είναι συντριπτική. Η επίτευξη σταθερότητας, η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και ανάπτυξης την πρώτη φορά, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στα νησιά δεν υπάρχει "μέρος για να κρυφτεί κανείς".

 

2. Τουριστικός σχεδιασμός

 

2.1 Αποτελεσματική πρακτική τον τουριστικού σχεδιασμού

 

Ο τουρισμός είναι βιομηχανία ζωτικής σημασίας για πολλές παράκτιες περιοχές και νησιά σε όλη την Κοινότητα. Ωστόσο η πείρα έδειξε ότι, χωρίς σχεδιασμό και μια κατάλληλη ένταξη του τουρισμού στις ήδη ασκούμενες άλλες πολιτικές, ενδέχεται να δημιουργηθούν προβλήματα.

 

Η συζήτηση για την οικονομία μαζικού τουρισμού κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η απρόσκοπτη προσέγγιση στην αγορά με χαμηλό κόστος, υψηλό όγκο και με μαζικές συμφωνίες μπορεί εύκολα να oδηγήσει στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος Η αυξανόμενη ανάπτυξη του μαζικού τουρισμού οδηγεί στη συνεχή αύξηση της δόμησης (και επομένως ολοένα μεγαλύτερη κατάληψη της γης) χωρίς παράλληλα να διατίθενται επαρκείς πόροι για τις αναγκαίες υποδομές, όπως είναι οι μονάδες επεξεργασίας λυμάτων και η "ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος".

 

Η σωστή πρακτική που θα οδηγήσει σε σταθερό εισόδημα και σε παράλληλη διατήρηση του περιβάλλοντος περιλαμβάνει:

 

. σχεδιασμό για τον τουρισμό -έλεγχο της αύξησης του αριθμού των επισκεπτών βάσει των περιβαλλοντικών περιορισμών και του προβλεπόμενου δυναμικού

. ανάμειξη της τοπικής κοινότητας στις διαδικασίες σχεδιασμού και αποφάσεων

. αποτελεσματικές περιβαλλοντικές πολιτικές, ιδίως για τη ρύπανση του νερού και του αέρα και την προστασία των βιοτόπων οικοσυστημάτων.

. σταθερή επένδυση σε υποδομή

. αποτελεσματικό σχεδιασμό για τις χρήσεις γης, με επιβολή κανονισμών

. βασική πληροφόρηση για τις αλλαγές στη ζήτηση, τις προτιμήσεις, την ικανοποίηση και τα έξοδα των επισκεπτών

. έλεγχο και ανατροφοδότηση, με τη χρησιμοποίηση των πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν για την αναγκαία προσαρμογή πολιτικών και σχεδίων

. απαγόρευση / αποθάρρυνση τουριστικών δραστηριοτήτων οι οποίες δυνατόν να προκαλέσουν αρνητικές κοινωνικές συνέπειες

. ενθάρρυνση της δημιουργίας ποιοτικών τουριστικών προϊόντων για να διευκολυνθεί η κατανόηση των συνηθειών και της πολιτιστικής ταυτότητας των τοπικών πληθυσμών.

 

Οι Βαλεαρίδες νήσοι αντιμετώπισαν μείωση των εσόδων και επιδείνωση της διεθνούς φήμης τους Χάρη, σε μεγάλο βαθμό, στο πρόγραμμα επενδύσεων και τους νόμους ελέγχου της ανάπτυξης, τα νησιά θεωρούνται σήμερα από τα καλύτερα παραδείγματα διαχείρισης του μαζικού τουρισμού στη Μεσόγειο. Τα προγράμματα τουριστικού σχεδιασμού των Βαλεαρίδων νήσων και της Κoρνoυάλης προέκυψαν από οικονομικά προβλήματα, που συχνά οφείλονταν σε περιβαλλοντική υποβάθμιση. Και στις δύο περιπτώσεις ο τουρισμός αποτελεί ζωτικό μέρος της οικονομίας. Και οι δύο υιοθέτησαν πολιτική "ποιότητας" για την ανάπτυξη του τουρισμού.

 

Οι πρωτοβουλίες της Κορνουάλης, ιδιαίτερα δείχνουν την ποικιλία και μη τοπική ιδιαιτερότητα στο προϊόν του τουρισμού, ένα θέμα που επανέρχεται κατά την έρευνα της ευρωπαϊκής τουριστικής αγοράς, όπως άλλωστε και η ανάγκη συγκέντρωσης στην ποιότητα.

Η ανταγωνιστικότητα που αφορά μόνο τις τιμές δεν επαρκεί για μια μακροπρόθεσμη επιτυχία.

 

Τα ζητήματα αυτά είναι επίκαιρα ενόψει του σχεδιασμού του Γ΄ΚΠΣ.

 

2.2 Ζητήματα χωρητικότητας

 

Οι επενδύσεις για ένα καθαρότερο περιβάλλον και η ανάπτυξη ενός πλαισίου σχεδιασμού για να ρυθμίζεται η ανάπτυξη των προσφερόμενων καταλυμάτων ενδέχεται να είναι σχετικά απλές.

Οι ΟΤΑ, οι νομαρχιακές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να καθορίσουν όριο στην ανάπτυξη μιας τουριστικής δραστηριότητας στην περιοχή τους, με το οποίο θα θεσπίσουν την υψηλότερη αποδεκτή κλίμακα της τουριστικής βιομηχανίας και να καθορίσουν έτσι ένα ανώτατο όριο στη σχεδιαζόμενη ανάπτυξη.

 

2.3 Εναλλακτικές μορφές τουρισμού

 

Οι τοπικές κοινότητες μπορούν να επιλέξουν να αναπτύξουν μορφές τουρισμού που είναι λιγότερο βλαβερές για το περιβάλλον από το συνηθισμένο. Τέτοιες πρωτοβουλίες απαιτούν συνήθως θάρρος και καλή επικοινωνία με τον τοπικό πληθυσμό.

 

3. Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων

 

Έργα που έχουν σχεδιαστεί πρέπει να υποβάλλονται για να αξιολογηθούν οι πιθανές περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις. Η Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΕΠΕ) αποτελεί προληπτικό μέτρο προστασίας του περιβάλλοντος. Διαδοχικά κοινοτικά προγράμματα δράσης τόνισαν ότι "η καλύτερη περιβαλλοντική πολιτική συνίσταται περισσότερο στην πρόληψη της ρύπανσης ή των οχλήσεων στην πηγή, παρά στην επακόλουθη προσπάθεια εξουδετέρωσης των συνεπειών τους " (Προοίμιο της 'Οδηγίας ΕΠΕ" της ΕΚ).

 

Σήμερα αναγνωρίζεται ολοένα περισσότερο ότι η ΕΠΕ θα ήταν πιο επωφελής αν χρησιμοποιούταν σε πιο πρόωρα στάδια για να αξιολογήσει τις πολιτικές, τα σχέδια και τα προγράμματα. Η διαδικασία αυτή ονομάστηκε Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ) ή προγραμματική ΕΠΕ.

 

Η ΣΠΕ μπορεί να βοηθήσει την εισαγωγή της εξέτασης περιβαλλοντικών θεμάτων σε πιο πρόωρο στάδιο στη διαδικασία σχεδιασμού. Έτσι μπορεί:

 

- να ενθαρρύνει την εξέταση εναλλακτικών λύσεων οι οποίες ενδέχεται να αποκλεισθούν ή να αγνοηθούν στην ΕΠΕ μεμονωμένων έργων

- να βοηθήσει στην επιλογή κατάλληλων χώρων για έργα που υπόκεινται στη συνέχεια σε ΕΠΕ

- να τονίσει και να προλάβει ενδεχόμενα περιβαλλοντικά προβλήματα και να διευκολύνει έτσι τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό ευρέως φάσματος

- να διευκολύνει την αποτελεσματικότερη εκτίμηση αθροιστικών, έμμεσων, συνδυασμένων, δευτερογενών, περιφερειακών επιπτώσεων

- να μειώσει τον χρόνο και την προσπάθεια που απαιτούνται για ΕΠΕ έργου με το να εντοπίσει προβλήματα, να

εγκαινιάσει βασικές μελέτες και να συγκεντρώσει στοιχεία σε πιο πρόωρο στάδιο (με την εφαρμογή της ΣΠΕ, ενδέχεται μερικές ΕΠΕ έργου να μην είναι αναγκαίες)

- να επιτρέψει εκτίμηση των περιβαλλοντικών συνεπειών από πολιτικές οι οποίες πιθανόν να μην εκφράζονται σε συγκεκριμένα έργα

- να συμβάλλει στη διατύπωση περιβαλλοντικά συμβατών πολιτικών.

 

4. Χαρακτηρισμοί προστατευόμενων περιοχών

 

Συνήθως ο χαρακτηρισμός προστατευομένων περιοχών έχει σκοπό

 

- τη διατήρηση αξιόλογων τοπίων και / ή

- τη διατήρηση φυσικών πόρων.

 

Η αυστηρότητα των επιβαλλόμενων περιορισμών ποικίλει. Αν πάρουμε το παράδειγμα της διατήρησης της φύσης, ο χαρακτηρισμός εθνικού πάρκου ενδέχεται να υπάγεται στον έλεγχο του εθνικού οργάνου διατήρησης της φύσης και μπορεί να επιτρέπεται ελάχιστη ανθρώπινη δραστηριότητα μέσα στα όρια του. Οι χαρακτηρισμοί "φυσικό απόθεμα" ενδέχεται να περιέχουν λιγότερο αυστηρά μέτρα.

 

Οι Προστατευόμενες Περιοχές μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση των ακτών, αν και δεν επαρκούν αφεαυτές για τη διασφάλιση της παράκτιος οικολογικής ισορροπίας. Ο χαρακτηρισμός μερικών περιοχών ως προστατευομένων επειδή είναι σημαντικές από οικολογική άποψη, δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιπες πρέπει να αγνοηθούν. Η σταθερή χρήση της παράκτιας ζώνης απαιτεί προστασία του ζωντανού αναντικατάστατου φυσικού κεφαλαίου που αντιπροσωπεύουν οι ειδικοί αυτοί χώροι αλλά και σταθερή διαχείριση των άλλων περιοχών. Μέσω των επί μέρους πολιτικών για τη γεωργία, την άρδευση και τους υδάτινους πόρους μπορούν να επιτευχθούν πολύ περισσότερα για τη διατήρηση της φύσης στην παράκτια ζώνη από την απομόνωση μερικών περιοχών ειδικού ενδιαφέροντος.

 

Οι τοπικές αρχές ενδέχεται να είναι απρόθυμες να προωθήσουν το χαρακτηρισμό Προστατευόμενων Περιοχών επειδή υπάρχει η αντίληψη ότι μετά τον χαρακτηρισμό τους οι ζώνες αυτές καθίστανται οικονομικά "νεκρές" και η τοπική κοινότητα παραιτείται από κάθε άλλη αξία χρήσης και ανάπτυξης που θα μπορούσε να επιτευχθεί.

 

Την ιδέα αυτή ενθάρρυνε η παραδοσιακή προσέγγιση για τη διατήρηση της φύσης, η οποία έτεινε σε καθεστώς "απομάκρυνσης και διατήρησης" με έντονο διαχωρισμό μεταξύ ανθρώπου και φύσης. Οι τοπικοί πληθυσμοί που παραδοσιακά χρησιμοποιούσαν τους πόρους της περιοχής αποκλείονταν, συχνά χωρίς αποζημίωση.

 

Η συνθήκη για τη βιολογική ποικιλία, η οποία υπογράφηκε στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με το περιβάλλον και την ανάπτυξη (UΝCΕD) το 1992 στο Ρίο, ήταν το εμφανέστερο και το σημαντικότερο σημείο της διεθνούς υιοθέτησης διαφορετικής φιλοσοφίας - μια περισσότερο πρακτική προσέγγιση, η οποία όποτε είναι δυνατόν δίνει έμφαση στη αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων - διατήρηση και όχι συντήρηση.

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν περιοχές που έχουν πλήρη προστασία, απαγορεύοντας την ανθρώπινη παρέμβαση. Πολλοί φυσικοί βιότοποι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι ώστε να αντέξουν ανθρωπογενείς παρεμβάσεις χωρίς μακροπρόθεσμες βλάβες.

Κατά γενικό κανόνα, η χρήση πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά.

Ωστόσο, αμβλύνονται τα όρια των προστατευόμενων περιοχών και έτσι η διαχωριστική γραμμή μεταξύ πλήρους προστασίας και συνολικής εκμετάλλευσης είναι λιγότερο σαφής. Αυτό επιτυγχάνεται με την ανάπτυξη ζωνών προστασίας στις οποίες επιτρέπονται ορισμένα είδη ανθρώπινης δραστηριότητας. Με τη γενικότερη δημιουργία ζωνών μέσα στην προστατευόμενη περιοχή μερικές ζώνες είναι ανοικτές για τους επισκέπτες και άλλες προσφέρονται για περιορισμένη και ελεγχόμενη χρήση. Σε άλλες  - και εξαιρετικές – περιπτώσεις μπορεί να είναι και  κλειστές.

 

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιπρόσθετοι χαρακτηρισμοί μπορεί να παράγουν αντίθετα αποτελέσματα. Αν υπάρχουν πολλοί χαρακτηρισμοί τους οποίους δίνουν διάφορα όργανα για τοπία, οικολογικά και πολιτιστικά εδάφη μπορεί να υπάρξoυν δυσκολίες στην ολοκληρωμένη διαχειριστική προσέγγιση ή να αποσπαστεί η προσοχή από τη γενική ποιότητα του περιβάλλοντος.

 

Το αποτέλεσμα αυτό είναι ανεπαρκές για τη διατήρηση των πόρων στις παράκτιες ζώνες, όπως αποδεικνύει η ταχεία εξαφάνισή τους σε όλο τον κόσμο. Σε αντίθεση με το θετικό καθαρό κοινωνικό όφελος από τη διατήρηση, οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες ενθαρρύνουν την ανάπτυξη όπου είναι δυνατό.

Όταν οι κανονισμοί σχεδιασμού και / ή η επιβολή τους εμφανίζουν αδυναμίες, τα ιδιωτικά αυτά κίνητρα κυριαρχούν και οι παράκτιοι πόροι χάνονται. Έτσι, οι αντιρρήσεις στην παράκτια ανάπτυξη για καθαρά περιβαλλοντικούς, βιολογικούς ή ηθικούς λόγους μπορεί να υποστηρίζονται από το οικονομικό επιχείρημα ότι η μετατροπή του φυσικού βιοτόπου έχει κοινωνικά αρνητικό αποτέλεσμα.

 

Γενικό πρόβλημα που αφορά την απώλεια οικολογικά σημαντικών βιοτόπων είναι η διαφορετική γεωγραφική κατανομή των οικονομικών αξιών των φυσικών αυτών πόρων. Π.χ., ένα ιδιαίτερο όμορφο τμήμα ακτής μπορεί να έχει υψηλή αξία για τους επισκέπτες ή για αυτούς που ζουν αλλού και είναι ικανοποιημένοι γνωρίζοντας απλώς την ύπαρξή του. Ωστόσο, ο τοπικός πληθυσμός, ο οποίος στις παράκτιες περιοχές είναι συχνά φτωχός, δυσκολεύεται να συλλάβει τέτοιες αξίες και, - χωρίς σύστημα ανακατανομής των χρημάτων -, αποκτά ισχυρό κίνητρο για την ανάπτυξη των πόρων του για το μεγαλύτερο δυνατό ιδιωτικό κέρδος. Η δημιουργία μιας νέας προστατευόμενης περιοχής ενδέχεται να είναι κοινωνικά άριστη σε εθνικό επίπεδο αλλά επιζήμια για την ευημερία της τοπικής οικονομίας.

 

Το βασικό μήνυμα είναι ότι ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής ως προστατευόμενης, αποδίδει οικονομικά οφέλη καθώς και οφέλη διατήρησης και ότι αυτά στηρίζουν το επιχείρημα της διατήρησης για βιολογικούς λόγους.

 

5. Χρησιμοποίηση εργαλείων αγοράς

 

Η χρησιμοπoίηση των εργαλείων αγοράς στην προστασία του περιβάλλοντος αν και αυξάνει, εξακολουθεί να είναι αρκετά περιορισμένη. Περιβαλλοντικές βλάβες συμβαίνουν σε πoσoστό που υπερβαίνει το κοινωνικά βέλτιστο επειδή οι αγορές των περιβαλλοντικών αγαθών είτε δεν υφίστανται είτε δεν λειτουργoύν σωστά. Τα κίνητρα δρουν στο άτομο για να προωθήσουν περισσότερo την απώλεια φυσικών πόρων παρά τη διατήρηση. Εργαλεία όπως είναι οι φόροι ή τα τέλη για επισκέπτες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διορθωθούν οι ελλείψεις της αγοράς και να αποδοθούν ευθύνες στο άτομο για το πλήρες κόστος της δραστηριότητάς του. Ακόμα κι αν δεν ανταπoκρίνονται στο πλήρες κοινωνικό οριακό κόστος, τα τέλη είναι χρήσιμα για να συγκεντρώνονται έσοδα για περιβαλλοντικά σχέδια Έτσι, τα εργαλεία αγοράς μπορούν να χρησιμοποιηθούν.

 

. για τη δημιουργία "υψηλών" κινήτρων,

. ως μέτρα συγκέντρωσης εσόδων

 

Ενώ η φορολογία του τουρισμού με διάφορα μέσα είναι διαδεδομένη (σε πολλά θέρετρα είναι μια από τις μεγαλύτερες πηγές κρατικών εσόδων), η εφαρμογή τελών με ρητή πρόθεση να περιορίσει την ζήτηση είναι πολύ λιγότερο διαδεδoμένη.

 

5.1 Kίνητρα

 

Χαρακτηριστική αποτυχία στη χρησιμoποίηση των εργαλείων της αγοράς για την προστασία του περιβάλλοντος στη Μεσόγειο σημειώθηκε στην παροχή του νερού. Πολλές χώρες της περιοχής υποφέρουν από έλλειψη νερού και ιδίως τα νησιά που γνώρισαν έντονη ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας τους. Στην Ευρωπαϊκή κοινότητα, η Ισπανία ειδικότερα αντιμετωπίζει προβλήματα με περιφερειακές ελλείψεις νερού.

 

Σε όλη την Ευρώπη και τη Μεσόγειο οι καταναλωτές σπάνια επιβαρύνονται με την πλήρη τιμή του νερού που καταναλώνουν. Σε πολλές περιπτώσεις, η τιμή ορίζεται χαμηλότερα από το οριακό άμεσο κόστος παροχής, πόσο μάλλον το πλήρες περιβαλλοντικό κόστος. Πράγματι. το νερό επιδοτείται, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται περισσότερο από το κοινωνικά βέλτιστο. Η υπερβολική κατανάλωση του νερού δημιουργεί προβλήματα για τους ΟΤΑ και μπορεί να έχει σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

 

5.2 Έσοδα

 

Οι φόροι για τη διατήρηση, ή για τη μερική επανόρθωση των αρνητικών επιπτώσεων του τουρισμού, συνεπάγονται κάποια υποθηκοπoίηση φορολογικών εσόδων, η οποία μπορεί να αποδειχθεί ευαίσθητη από πολιτική άποψη καθώς έτσι δημιουργείται προηγούμενο.

 

Ο σκοπός των φόρων αυτών και η διάθεσή τους πρέπει να είναι σαφής

 

Η επιβάρυνση των επισκεπτών, η οποία επιβάλλεται κατά την πρόσβαση σε προστατευόμενες περιοχές, μπορεί να χρησιμoποιηθεί για να συγκεντρωθούν έσοδα για:

 

- τη χρηματοδότηση του άμεσου κόστους διατήρησης

- την αποζημίωση τοπικών κοινοτήτων για την απώλεια των δικαιωμάτων ανάπτυξης που υπόκειται τώρα σε προστασία

 

 

 

ΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

 

 

Παρουσιάζεται ένα σύντομο προσχέδιο

για ένα Σχέδιο Διαχείρισης Παράκτιων Περιοχών και Εκβολών.

(Πηγή: Εnglish Nature, 1993b)

 

1.         Στρατηγικός στόχος

Η εκπόνηση του Διαχειριστικού Σχεδίου των Παράκτιων Περιοχών έχει τον εξής στρατηγικό στόχο:

Να ετοιμαστεί ένα πλαίσιο διαχείρισης και ένα σχέδιο δράσης για τις ακτές, με σκοπό να διασφαλίσει τον περιβαλλοντικό τους χαρακτήρα, να καταδείξει το περιβαλλοντικό τους δυναμικό και να επιτρέψει στις ανθρώπινες δραστηριότητες στις ακτές. Δραστηριότητες που ΠΡΈΠΕΙ να συντονίζονται και να αναπτύσσονται με τρόπο τέτοιο, ώστε αφ΄ ενός τα επί μέρους στοιχεία τους να είναι συμβατά μεταξύ τους και αφ' ετέρου να διατηρείται και να προβάλλεται η ποιότητα του περιβάλλοντος.

 

2.         Περιοχή του σχεδίου

Η περιοχή την οποία εξετάζει το Σχέδιο καθορίζεται στο χάρτη. Για να προωθηθούν οι στόχοι του Σχεδίου, είναι απαραίτητο να ληφθούν πλήρως υπόψη οι διαδικασίες και οι δραστηριότητες εκείνες που επηρεάζουν τις ακτές, στο θαλασσινό και στο χερσαίο τμήμα της καθορισμένης περιοχής.

 

3.         Στόχοι

Στα πλαίσια του στρατηγικού στόχου είναι απαραίτητο για τη μελέτη να επιτευχθούν μερικοί αναλυτικοί επιμέρους στόχοι., οι οπαίοι είναι :

 

α. Να καθοριστεί και να υπολογιστεί το σύνηθες φυσικό περιβαλλοντικό κεφάλαιο και οι φυσικοί πόροι των ακτών, καθώς και οι σχετικές περιβαλλοντικές διαδικασίες και να ενταχθούν σε τοπικό, εθνικό και διεθνές πλαίσιο.

β. Να γίνει μια περίληψη τόσο για τους πολιτιστικούς και οικονομικούς πόρους, όσο και για τις πηγές αναψυχής. Να συσταθεί μια πλήρης έκθεση των υφιστάμενων δραστηριοτήτων και να ενταχθούν όλα αυτά σε ένα τοπικό και εθνικό πλαίσιο.

γ. Να εκτιμηθούν οι επιδράσεις των δραστηριοτήτων αυτών, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα.

δ. Να εκτιμηθούν οι επιδράσεις που ασκούν στους πόρους των εκβολών οι δραστηριότητες μέσα και έξω απ' αυτήν.

ε. Να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις κάθε δραστηριότητας στις άλλες καθώς και στους πόρους των ακτών.  Να εντοπισθούν οι υπάρχουσες φθορές και οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι που απειλούν τις εκβολές, καθώς και οι υπαρκτές ή πιθανές αντιθέσεις μεταξύ των δραστηριοτήτων που ασκούνται.

ζ. Να προσδιοριστεί ο βαθμός ταυ προϋπάρχοντος ελέγχου και της ευθύνης για τις τρέχουσες δραστηριότητες στις ακτές, ή στις γειτονικές της εκτάσεις, καθώς και η πολιτική που εφαρμόζεται.

η. Να αποτιμηθεί η αποτελεσματικότητα του ελέγχου αυτού, της ευθύνης και της τακτικής που ακολουθείται.

θ. Ως προς το μέλλον των ακτών, να εντοπισθούν τα ενδιαφέροντα και οι βλέψεις που έχουν οι κυριότερες ομάδες χρήσης, τα εμπορικά συμφέροντα, οι καταναλωτές, οι διακανονιστικοί οργανισμοί και να προσδιοριστούν τα πεδία δράσης που θα μπορούσαν να βελτιωθούν και να αναβαθμισθούν.

ι. Να συνοψιστούν τα συμπεράσματα που θα εξαχθούν από τις παραγράφους α-θ, και να προσδιοριστεί μια σειρά σκοπών και στόχων, για τους πόρους και των συμβατών μεταξύ τους δραστηριοτήτων.

ια. Να καθοριστούν οι κατάλληλες πολιτικές και τα κατάλληλα μέτρα που θα διασφαλίσουν το περιβαλλοντικό κεφάλαιο και τις φυσικές λειτουργίες των εκβολών, θα ικανοποιούν τις ανάγκες και όπου αυτό είναι συμβατό και υποστηρίξιμο, τις επιθυμίες των χρηστών των εκβολών, και να επιτευχθεί συνολικά η βελτίωση και η αναβάθμιση του φυσικού δυναμικού.

ιβ. Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο οι τακτικές και τα μέτρα αυτά μπορούν να εφαρμοσθούν, να ελεγχθούν και να εκτιμηθούν σε ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα.

ιγ. Να προσδιοριστεί η δαπάνη και η ευθύνη μίας τέτοιας εφαρμογής, η αποτίμηση και ο απολογισμός της.

 

4.         Πρόγραμμα Εργασίας

 

Το πρόγραμμα εργασίας παρουσιάζεται παρακάτω:

 

α. Το πρόσωπο (ή τα πρόσωπα), που συντονίζει την προετοιμασία του Διαχειριστικού Σχεδίου θα συναντηθεί με την Οργανωτική Επιτροπή / Εκτελεστική Επιτροπή, για οδηγίες.

β. Η έναρξη της προετοιμασίας του Διαχειριστικού Σχεδίου θα ανακοινωθεί από τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ενώ, όσα άτομα ενδιαφέρονται να δώσουν πληροφορίες ή απόψεις, καλούνται να έρθουν σε επαφή με τον συντονιστή.

γ. Ο συντονιστής θα εντοπίσει τους χρήστες των ακτών, τις ομάδες συμφερόντων κλπ., τους οποίους καλεί να καταθέσουν τις απόψεις τους ή να δώσουν πληροφορίες και στοιχεία για το περιβάλλον και τις επί μέρους δραστηριότητες. για τους τρόπους χρησιμοποίησης των ακτών, τις αντιθέσεις και τα συμφέροντα.

δ. Ο συντονιστής θα συνοψίσει τα στοιχεία για τις διαθέσιμες πληροφορίες και τα υπάρχοντα συμφέροντα και θα εντοπίσει τις ανάγκες σε στοιχεία, τις πηγές αυτών καθώς και τις υπάρχουσες ελλείψεις.

ε. Ο συντονιστής θα επιδιώξει. σε συνεργασία με την Εκτελεστική Επιτροπή. να καθιερώσει μια σειρά θεματικών ομάδων. Κάθε ομάδα θα ευθύνεται για τη μελέτη ενός κυρίου ζητήματος, σχετικού με τις ακτές.

στ. Ο συντονιστής θα προσδιορίσει τις επιπλέον ερευνητικές ανάγκες, τις νομικές προϋποθέσεις και τις δυνατότητες επιχορήγησης ενός μελλοντικού Διαχειριστικού Σχεδίου και να εξασφαλίσει τη σύμφωνη γνώμη της Οργανωτικής Επιτροπής /Κυρίως Αντιπροσωπείας / Εκτελεστικής Επιτροπής

ζ. Ο συντονιστής θα αξιολογήσει τα διαθέσιμα στοιχεία τα οποία θα ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της μελέτης και θα προωθήσει κάθε νέα έρευνα που έχει συμφωνηθεί από την Οργανωτική Επιτροπή.

η. Ο συντονιστής θα συνεδριάζει με τις θεματικές ομάδες και με τις διακανονιστικές επιτροπές. για να εντοπίζει σημαντικά στοιχεία, πηγές, αποτελέσματα, αντιθέσεις, βλέψεις και πεδία βελτίωσης.

θ. Ο συντονιστής, αφού εκτιμήσει και συζητήσει τις πληροφορίες με τις ομάδες συζήτησης και τις διακανονιστικές επιτροπές, θα προσδιορίσει τους στόχους και τις επιδιώξεις του Σχεδίου, τα σημεία συνάντησης των ομάδων χρηστών στο σχέδιο καθώς και τις πιθανά αποδεκτές νομικές και οικονομικές επιλογές

ι. Ο συντονιστής θα αναπτύξει το πλαίσιο των επιλέξιμων και προτιμητέων πολιτικών για να επιτευχθούν οι στόχοι και οι σκοποί, επιδιώκοντας την αρχική συναίνεση των χρηστών, καθώς και την ανάπτυξη και τη βελτίωση, τόσο του περιβάλλοντος των εκβολών, όσο και των δραστηριοτήτων των χρηστών.

ια. Ο συντονιστής θα ετοιμάσει ένα σύντομο Προπαρασκευαστικό Έγγραφο, που θα ανταποκρίνεται στους στόχους που αναφέρθηκαν μεταξύ των 3α.-3ια και του τμήματος εκείνου του 3ιβ που αναφέρεται στις πολιτικές, και θα το υποβάλει στην Οργανωτική Επιτροπή / Κυρίως Αντιπροσωπία / Εκτελεστική Επιτροπή.

ιβ. Στη συνέχεια, η Εκτελεστική Επιτροπή πρέπει να συνεργαστεί με τις θεματικές ομάδες. τις διακανονιστικές επιτροπές και με όσους κρίνεται απαραίτητο, για το προσωρινό Προπαρασκευαστικό Έγγραφο και μετά τις συνεργασίες αυτές, πρέπει να ορίσει και να συμφωνήσει ως προς τις πολιτικές που θα συμπεριληφθούν στο Προπαρασκευαστικό Έγγραφο, να επικυρώσει και να δημοσιεύσει το έγγραφο.

ιγ. Ο συντονιστής, αφoύ συνεργαστεί με τις θεματικές oμάδες και τις διακανονιστικές επιτροπές, θα προτείνει τα απαραίτητα μέτρα για κάθε συμφωνημένη πολιτική, ώστε αυτή να εφαρμοσθεί αποτελεσματικά, θα προσδιορίσει το κόστος κάθε μέτρου, καθώς και ένα κατάλληλο χρονοδιάγραμμα και θα ορίσει το πρόσωπο ή την επιτροπή που έχει την ευθύνη για το συγκεκριμένο μέτρο.

ιδ. Ο συντονιστής θα ετοιμάσει ένα προσωρινό Διαχειριστικό Σχέδιο, Αυτό, πρέπει να συμπεριλαμβάνει μία περίληψη, με τις απαραίτητες πληροφορίες νια την υλοποίηση των στόχων που αναφέρθηκαν στις παραγράφους 3α,- 3ια, τις πολιτικές που συμφώνησε η Εκτελεστική Επιτροπή και τα απαραίτητα μέτρα για την εφαρμογή των πολιτικών, καθώς και το χρονοδιάγραμμα, το κόστος και τις ευθύνες που θα προκύψουν κατά την εφαρμογή των μέτρων αυτών. Το Σχέδιο θα συμπεριλαμβάνει επίσης, τα αναγκαίo μέτρα για την παρακολούθηση, αξιολόγηση και αναθεώρηση.

ιε. Η Εκτελεστική Επιτροπή πρέπει να συνεργαστεί με τα πρόσωπα τα οποία θίγονται άμεσα από τις προτάσεις των διοικητικών ενεργειών και με όποια άλλα κρίνει απαραίτητο, ακόμα και μέσα από το πρόγραμμα. Το Διαχειριστικό Σχέδιο αφoύ εγκριθεί από την επιτροπή, πρέπει στη συνέχεια να δημοσιευτεί.

ιστ. Τα κύρια στοιχεία του Προπαρασκευαστικού Εγγράφου και του Διαχειριστικού Σχεδίου, θα ανακοινωθούν στα τοπικά μέσα ενημέρωσης σύμφωνα με τα 4θ και 4ιε, αντιστοίχως.

 

Κατάλογος των πληροφοριών που απαιτούνται

για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό σε ακτές

(Πηγή: Εsturiales, 1993)

Φυσικές διαδικασίες

 

·          Ακραίες στάθμες της θάλασσας - Κύματα.

·          Παλιρροιακά ρεύματα (μετρητής ρευμάτων).

·          Έκλυση γλυκoύ νερού.

·          Φύση βυθού / κοίτης.

·          Κατασκευή αποβαθρών, κυματοθραυστών, αποξήρανση, εκβάθυνση.

·          Ιζηματογένεση, διάβρωση, συντήρηση της εκβάθυνσης.

·          Γεωλογικό ιστορικό.

·          Γεωμορφολογική μακροπρόθεσμη ανάπτυξη

·          Μετακατασκευαστική αξιoλόνηση των παράκτιων έργων.

 

Ποιότητα των υδάτων / Ποιότητα των ιζημάτων  ακτών και εκβολών

 

·          Στοιχεία ή πληροφορίες για την προστασία της ποιότητας των υδάτων και των ιζημάτων, π, χ,: Φυσικοχημικές παράμετροι που συμπεριλαμβάνουν:

·          Θερμοκρασία, ΒΟD, θολότητα , αιωρούμενα στερεά, αγωγιμότητα, pΗ, διαλυμένο οξυγόνο, χλωροφύλλη, αμμωνία, θρεπτικές ουσίες, κύρια ιόντα, αλατότητα, ιόντα χλωρίου, βαριά μέταλλα, άλλα μέταλλα ανάλoνα με τον τόπο, υδρογονάνθρακες, εντομοκτόνα, παρασιτοκτόνα, φαινόλη, πολυχλωριωμένα διφαινύλια. Επίσης, μικροβιολογικές παράμετροι: κολλοβακτήρια,  περιπτωματικοί στρεπτόκοκκοι, Σαλμονέλα, εντεροϊοί, κτλ.

·          Ελεγχόμενα στοιχεία για συμφωνημένες εκφορτώσεις και επιτομές με κριτήριο την ποσότητα και την ποιότητα,.

·          Λεκάνη απορροής για διάχυτες πηγές.

·          Ιζήματα  ορισμένα από τα παραπάνω, καθώς και  σουλφίδιο, σίδερο, μαγγάνιο, αλουμίνιο, δυναμικό οξειδοαναγωγής, οργανοκασσιτερικά.

·          Μελλοντικές πολιτικές και μελλοντικοί στόχοι για την ποιότητα του νερού.

·          Συλλογικά σχέδια εταιριών νερού.

·          Χρήσεις της γης στα όρια ξηράς / νερού.

·          Σημειακές πηγές ενδεχόμενης ρύπανσης.

·          Κριτήρια δεδομένων / συγκριτικές εκτιμήσεις:

·          Τιμές - Οδηγοί WΗΟ ( Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας) Οδηγία ΕΟΚ - οριακές τιμές/ ΕQS Μαύρος κατάλογος -Γκρίζα Λίστα. Εθνικά πρότυπα και απαιτήσεις. Προβλήματα απορριμμάτων στις εκβoλές και στις ακτές.

 

Διατήρηση της φύσης

 

·          Θεσμοθετημένες περιοχές.

·          Πληροφορίες νια χερσαίες ή θαλάσσιες περιοχές με ιδιαίτερη σημασία για τη διατήρηση της φύσης καθώς και περιοχές με γεωλoγική και γεωμορφολογική σημασία.

·          Είδη φυσικών ενδιαιτημάτων.

·          Είδη και Κoινωνίες (χλωρίδα, πανίδα).

·          Ταξινόμηση και πληθυσμοί πτηνών.

·          Περιοχές διαχειριζόμενες ως φυσικά καταφύγια ή ως προστατευόμενες περιοχές.

·          Αλλαγές στους οικοτόπους στο παρελθόν.

·          Κατάλληλοι τόποι φυσικών καταφυγίων.

·          Κατάλληλες θέσεις για βελτίωση ή δημιουργία οικοτόπων.

·          Επιδράσεις, γενικά συμφέροντα, αμφισβητήσεις και αποτελέσματα.

·          Ανάγκες σε έρευνες, διοίκηση / διαχείριση και παρακολούθηση.

·          Ευαισθησία περιοχής στη μεταβολή της ποιότητας του νερού

 

Τοπίο

 

·          Θεσμοθετημένες περιοχές και σχετικές πολιτικές,.

·          Πιθανότητα θεσμοθέτησης.

·          Ευαίσθητες περιοχές,.

·          Συγκρούσεις ή αμφισβητήσεις.

·          Θέσεις με δυνατότητες ανάπλασης / αποκατάστασης του τοπίου.

 

Αρχαιολογία και αρχιτεκτονική κληρονομιά

 

·          Εντόπιση των σημαντικών θέσεων και των θέσεων με εν δυνάμει υψηλό οικιστικό δυναμικό.

·          Βαθμός ευπάθειας (π.χ. ποιες χρήσεις / μετατροπές είναι συμβατές).

·          Ανάγκες μελλοντικής διαχείρισης

 

Αλιεία

 

·          Εθνική και Ευρωπαϊκή αλιευτική νομοθεσία.

·          Είδη ιχθύων που αλιεύονται.

·          Εντόπιση κοπών που φιλοξενούν οστρακόδερμα, τόπων αναπαραγωγής και τόπων αλιείας.

·          Χρονική περίοδος αλιείας (εποχιακή).

·          Αριθμός επαγγελματιών ψαράδων / σκαφών.

·          Αλιευτικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται.

·          Μέγεθος των σκαφών.

·          Αξιoλόνηση των παράκτιων υποδομών.

·          Προσδιορισμός των εκβoλών ως προς τα είδη των ψαριών.

·          Τοπικοί, βοηθητικοί νόμoι και ρυθμίσεις.

·          Δημοσιευμένα στοιχεία που αφορούν τους ψαρότοπους.

·          Γενικές τάσεις των ψαρότοπων.

·          Μελλοντικές προβλέψεις.

·          Τρέχουσες ή ενδεχόμενες μελλοντικές αντιξοότητες ή εκβάσεις.

·          Ανάγκες των επαγγελματιών ψαράδων

·          Παρούσα εθελοντική διαχείριση.

·          Συγκρούσεις / αμφισβητήσεις, π.χ συμφωνία για εκφόρτωση, αγκυροβόλια, ναυτιλία

 

Ψυχαγωγία και Τουρισμός

 

·          Διανομή και δυναμικό των τύπων ψυχαγωγίας και πόλοι έλξης του τουριστικού ενδιαφέροντος 

·          Εποχιακές βάσεις.

·          Τάσεις, στο παρελθόν και στο μέλλον.

·          Συγκρούσεις / αμφισβητήσεις / επιπτώσεις.

·          Χώροι ανάπτυξης /βελτίωσης.

·          Υπάρχουσα εθελοντική διαχείριση.

·          Υπάρχουσες πολιτικές (προαιρετικές / θεσπισμένες) π.χ. ζώνες.

·          Παράκτιες στρατηγικές.

·          Πολιτικές και αξιολογήσεις (τοπικές δικαιοδοσίες).

·          Μελλοντικά προγράμματα και προτάσεις για σχέδιο ανάπτυξης.

·          Απαιτήσεις των καταναλωτών ως προς την ψυχαγωγία.

·          Ανέσεις στον τομέα της ψυχαγωγίας, συμπεριλαμβάνοντας τα αγκυροβόλια πλοίων, τούς χώρους στάθμευσης των αυτοκινήτων, τους πεζόδρομους, τα αποχωρητήρια, τα γραφεία πληροφοριών κλπ.

·          Τουριστικά καταλύματα.

·          Καθορισμένες παραλίες για κολύμβηση.

·          Σημεία πρόσβασης

 

Ιδιοκτήτες γης / Ιδιοκτήτες καταλυμάτων

 

Έκταση της ιδιοκτησίας.

·          Υπάρχουσα ή πιθανή χρήση της γης / της κοίτης.

·          Πρότυπα για τη χρήση της γης.

·          Συγκρούσεις / αμφισβητήσεις.

·          Απαιτήσεις μας μελλοντικής διαχείρισης

 

Εμπορικά συμφέροντα, ναυτιλία και ναυσιπλοία

 

·          Διαστάσεις της εκμετάλλευσης γης και νερού.

·          Υπαρκτά είδη βιομηχανίας και εμπορικά συμφέροντα.

·          Σημασία της εκμετάλλευσης για την τοπική και την εθνική οικονομία.

·          Τόποι ναυτιλίας και ναυπηγικές ευκολίες.

·          Πορθμεία. Συντήρηση της εκβάθυνσης.

·          Συγκρούσεις / αμφισβητήσεις.

·          Υπάρχουσες ρυθμίσεις.

·          Τάσεις στο παρελθόν και στο μέλλον.

·          Ανάγκες μελλοντικής διαχείρισης

 

Θαλάσσια προστασία

 

·          Φυσική θαλάσσια προστασία.

·          Αναχώματα για τις πλημμύρες.

·          Διευθέτηση καταφυγίου

 

Προγραμματισμός / Σχεδιασμός

 

·          Τοπικά και διαρθρωτικά σχέδια.

·          Ανάπτυξη στο παρελθόν και εν δυνάμει ανάπτυξη στο μέλλον.

·          Λόγοι απόρριψης προγραμματισμένων παρεμβάσεων, συμπεριλαμβάνονται τάσεις εκτός ζητημάτων που αφορούν τις πολιτικές.

·          Πολιτικές που λειτούργησαν ή που απέτυχαν.

·          Τοπικά έγγραφα σχεδιασμού και οδηγίες.

Χανιά 2-4-1999

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

ΑΝΤΙΝΟΜΑΡΧΗΣ ΧΑΝΙΩΝ
 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr