Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Εκδόσεις, μελέτες Είμαστε από καλή γενιά
Είμαστε από καλή γενιά
 
Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ
Εκδόσεις ΠΥΞΙΔΑ
ISBN 978-960-98066-8-8
Copyright: Γιώργος Αγοραστάκης
Διάθεση μη εμπορική - [email protected]

... Η γενεαλογία στην Κρήτη παρέμενε ζωντανή για αιώνες. Σήμερα μπορεί να έχει χάσει το κοινωνικό της κύρος και να υποβαθμίζεται η σημασία που είχε στις προηγούμενες κοινωνίες, ωστόσο η αξία της παραμένει μεγάλη καθόσον μπορεί να αποτελέσει το μέσον προσέγγισης και κατανόησης της ιστορίας, της κοινωνίας και του παρελθόντος καθενός ξεχωριστά.

Η δικολογιά, η γενιά και η οικογένεια έχει ιδιαίτερη σημασία στην ιστορία της Κρήτης, από τα παλιά χρόνια. Σημαδεύει το κρητικό πολιτισμό, ως πηγή αξιομνημόνευτων γεγονότων, ως πολιτική δύναμη και ως θεματοφύλακας της μνήμης και της παράδοσης. Οι παλιές γενιές της Κρήτης αποθήκευαν τις τραγικές τους εμπειρίες, κάνοντας τις μνήμη, ψυχή και πνεύμα. Ένα “Κρητικό πνεύμα” που ανέδιδε δύναμη, περηφάνια, παλικαριά, ανδρεία και κουζουλάδα μαζί. Ένα πνεύμα που υπαγόρευε μια κατηγορηματική προσταγή, ένα χρέος προς τους επιγόνους για αντίσταση, για αγώνα, για ελευθερία, για αξιοπρέπεια.

Η μελέτη του παρελθόντος, μπορεί να οδηγήσει σε μια βαθύτερη γνώση του ανθρώπου και της κοινωνίας, να εμπνεύσει αυτοπεποίθηση, την πίστη του ανθρώπου στις δυνάμεις του, στη δράση που χρειαζόμαστε ως κοινωνία και ως έθνος σήμερα. Οι καιροί που περνούμε, κι ακόμα περισσότερο, οι καιροί που θα περάσουν τα παιδιά και τ' αγγόνια μας, θα 'ναι δύσκολοι. Οι οικογενειακές μας ιστορίες διδάσκουν ότι οι δυσκολίες ήταν αυτές που έδωσαν την δύναμη για τον αγώνα της ζωής των προγόνων μας. Το παρελθόν μας, λοιπόν, η ιστορία μας, η ιστορικότητά μας, οι ρίζες μας, δίνουν παρηγοριά, δύναμη κι αυτοπεποίθηση. Μ' αυτή την έννοια το παρελθόν μας μπορεί να γίνεται καθοδηγητής του μέλλοντος μας..

 alt

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Οι τόποι μας και η ιστορία τους έως το 1850
Τα Λουραδιανά Δελιανών Κισσάμου και τα γύρω χωριά
Τα Τσισκιανά Επανωχωρίου Σελίνου και τα γύρω χωριά
Οι επαρχίες Κισσάμου & Σελίνου και η διαμόρφωσή τους
Η τουρκοκρατία
H επανάσταση του 1821
Η Αιγυπτιοκρατία
 
2o ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η γένεση και το στέριωμα του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ - 19ος αιώνας
Το γένος ΞΑΝΘΟΥΔΑΚΗ & ο Παναγιώτης ΞΑΝΘΟΥΔΑΚΗΣ - ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ
Οι Ξανθουδάκηδες στην Αράδενα
Ο κλάδος Ξανθουδάκη στο Σέλινο
Το Σέλινο την Τουρκοκρατία, τέλη 18ου - αρχές 19ου αιώνα
Η επανάσταση του 1821-23 στο Σέλινο
Ο Παναγιώτης Ξανθουδάκης από τα Τσισκιανά στα Λουραδιανά
Τα Λουραδιανά μετά την επανάσταση του 1821
Η 1η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
 
3o ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Οι τελευταίες Κρητικές επαναστάσεις & η δράση του οπλαρχηγού Αναγνώστη Αγοραστάκη
Η μεγάλη επανάσταση 1866-69
Η επανάσταση του 1878
Ο νεοσύστατος δημοτικός θεσμός & ο Δήμαρχος Αναγνώστης Αγοραστάκης
Η επανάσταση του 1889
Η Μεταπολιτευτική Επιτροπή και η Επανάσταση του 1896
Η πολιορκία των Βουκολιών
Η μάχη του Δρομονέρου
Η επανάσταση του 1897-98
Το τέλος των Τούρκων στην Αν. Κίσσαμο
Το τέλος των Τούρκων στο Σέλινο
Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897
Η Κρητική Πολιτεία και η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα
 
4o ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Η ανάπτυξη και η διασπορά του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
Η 2η & 3η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ - 19ος αιώνας
Η 2η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
Η 3η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
20ος αιώνας - Η ανάπτυξη και η διασπορά του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
Η 3η & 4η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ - 20ος αιώνας
Η διασπορά του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
Οι πρώτοι Αγοραστήδες Αμερικάνοι
 
5ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Πόλεμοι - πόλεμοι - πόλεμοι
Βαλκανικοί Πόλεμοι
Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος 1914-1918
Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος & η Ελλάδα
Μικρασιατική εκστρατεία
Η Μικρασιατική καταστροφή
Η περίοδος του μεσοπόλεμου - Η 4η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
 
6o ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Ο Β' παγκόσμιος πόλεμος και η μεταπολεμική γενιά
Ο πόλεμος του ‘40 και η Μάχη της Κρήτης
Η Γερμανική επίθεση στην Ελλάδα
Η Μάχη της Κρήτης
Η Κατοχή
Η Αντίσταση
Τα Δελιανά στην Αντίσταση
Η Αντίσταση στην Κίσσαμο
Οι τελευταίες συγκρούσεις στην Κρήτη
Έφυγαν οι Γερμανοί κι ήρθαν οι Αγγλοαμερικανοί
Η Μεταπολεμική 5η γενιά ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ στα Χανιά
Ξεχώρισαν με τη θυσία τους
 
7o ΚΕΦΑΛΑΙΟ: Το δέντρο του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
1η γενιά - Η 1η οικογένεια ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ
2η-6η γενιά - οι απόγονοι των παιδιών του Παναγιώτη Ξανθουδάκη - Αγοραστάκη και της Μαρίας Δασκαλάκη
Απόγονοι του Δημήτρη Αγοραστάκη και της Μαρίας Τσοντάκη
Απόγονοι του Αναγνώστη (Μανόλη) Αγοραστάκη και της Μαρίας Μαλανδράκη
Απόγονοι του Δημήτρη Σφακιωτάκη και της Αντωνίας Αγοραστάκη
ΧΑΡΤΕΣ - ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ, ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

 alt

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

«Είμαστε ένας λαός με παλικαρίσια ψυχή, που κράτησε τα βαθιά κοιτάσματα της μνήμης του σε καιρούς ακμής και σε αιώνες διωγμών και άδειων λόγων. Τώρα που ο τριγυρινός μας κόσμος μοιάζει να θέλει να μας κάνει τρόφιμους ενός οικουμενικού πανδοχείου, θα την απαρνηθούμε άραγε αυτή τη μνήμη; Θα το παραδεχτούμε τάχα να γίνουμε απόκληροι; Δε γυρεύω μήτε το σταμάτημα, μήτε το γύρισμα προς τα πίσω, γυρεύω το νου, την ευαισθησία και το κουράγιο των ανθρώπων που προχωρούν εμπρός»   Γιώργος Σεφέρης, «Δοκιμές»[1].

 

Η χώρα μας ζει ακόμα μια δύσκολη ιστορική εποχή. Οι άνθρωποι φαίνεται να χάνουν τις ελπίδες τους και την αυτοπεποίθηση τους. Δε βρίσκουν που να στηριχτούν, που να κρατηθούν, πώς να πορευτούν. Το μέλλον φαντάζει αβέβαιο. Πιεζόμενοι από την ισοπεδωτική καθημερινότητα, την επιβληθείσα ασφυκτική οικονομική δυσπραγία, τείνουν να πεισθούν ότι δεν υπάρχει προοπτική και σωτηρία, δεν υπάρχει ελπίδα για τούτη τη γωνιά του κόσμου.

Μας έλαχε να ζούμε σ’ ένα τόπο ιστορικά σεισμογενή. Σε ζώνη υψηλού ιστορικού κινδύνου. Στο μεταίχμιο της εποχής μας ακούμε την υπόκωφη βοή των επελθόντων γεγονότων και τρομάζουμε. Όμως “ιστορικοί σεισμοί” έχουν γίνει πολλές φορές στο παρελθόν και οι επιπτώσεις τους αντιμετωπίστηκαν με δύναμη και καρτερία. Μια ματιά στο παρελθόν μας θα μας μάθαινε πολλά.

Το ερώτημα, λοιπόν, που γεννιέται είναι αν γνωρίζουμε ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε, ποιες είναι οι καταβολές μας και οι υποθήκες μας. Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα αποκτά ένα ξεχωριστό νόημα σήμερα, καθότι οι άνθρωποι έχουν ξεμακρύνει από τις ρίζες τους, χάνοντας την ιστορικότητά τους, χάνοντας την μνήμη τους, χάνοντας έτσι τα στηρίγματά τους και πορεύονται μόνοι, χωρίς πυξίδα, στα πέλαγα της παγκοσμιοποίησης .

Όλοι μας κουβαλούμε μια ιστορία. Μια ιστορία που μπορεί να μας δώσει ένα στήριγμα. Ζούμε σε ένα τόπο που κάθε πέτρα, κάθε χωράφι, κάθε βουνό και κοιλάδα, κάθε τόπος, κάθε χωριό ενέχει μια ζώσα ιστορικότητα και μια εν δυνάμει προοπτική. Οι παλιοί μας το ξέρανε καλά. Το παρελθόν τους ήταν ο θεματοφύλακας της σοφίας και της ηθικής, η πηγή των ονείρων και της παρηγοριάς, ο οδηγός για τη ζωή τους στο παρόν. Έδινε νόημα και σκοπό στις πράξεις τους. Τους έδινε αντοχή στις δοκιμασίες και τους συμφιλίωνε με τη μοίρα τους. Μπροστά στο αβέβαιο μέλλον, το παρελθόν, η ρίζα λειτουργούσε ως αντιστάθμισμα, δίνοντας την παρηγοριά και το κουράγιο για τον αγώνα της ζωής. Κουράγιο λοιπόν,

“Κουράγιο[2]…, -λέει ο μεγάλος ποιητής, Οδυσσέας Ελύτης-
Σ’ ευλογημένη μέρα βγάζει το κακό
σε δημοσιά πλατιά το στενοσόκακο
Κι είναι στη σκοτεινιά και στην ερήμωση
όπου ριζώνει κι ευωδιάζει η θύμηση
Ρίζα πικρή μου ρίζα και κρυφή πηγή
δώσε την περηφάνια πάρε την οργή.“

Ο ίδιος, σε μια πολύ πιο δύσκολη εποχή, το 1943, που καθημαγμένη η πατρίδα μας αδυνατούσε να βρει το δρόμο της, που οι άνθρωποι δεν είχαν που να κρατηθούν, έγραφε στον Ήλιο το πρώτο, “Είμαστε από καλή γενιά”[3]. Ο ποιητής έβλεπε βαθιά. Οι άνθρωποι τότε, κρατήθηκαν από την ιστορία τους, που τους έλεγε να ‘χουν πίστη στον εαυτό τους, στις δυνάμεις τους και να παλέψουν τη ζωή.

“Εμείς τη λέμε τη ζωή την πιάνουμε απ’ τα χέρια
Κοιτάζουμε τα μάτια της που μας ξανακοιτάζουν
Κι αν είναι αυτό που μας μεθάει μαγνήτης, το γνωρίζουμε
Κι αν είναι αυτό που μας πονάει κακό, το χουμε νιώσει
Εμείς τη λέμε τη ζωή, πηγαίνουμε μπροστά
Και χαιρετούμε τα πουλιά της που μισεύουνε.
Είμαστε από καλή γενιά”

Χανιά Μάρτης 2013

Γιώργος Γ. Αγοραστάκης

alt 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ποτέ δε πρέπει τα κλαδιά τσι ρίζες να ξεχνούνε
γιατί αυτές αν μαραθούν, κι εκείνα θα χαθούνε
Μαντινάδα της Κρήτης

 

Οι παλιοί μας είχανε συνείδηση της ιστορικότητάς τους, την οποία ανέδιδαν έντονα σε κάθε ευκαιρία. Στις συναναστροφές τους, όλο για το παρελθόν τους λέγανε, τα βάσανά τους εξιστορούσανε. Στις κουβέντες τους, περνούσανε διαρκώς από το Εγώ στο Εμείς, από το παρόν στο παρελθόν κι ενσωματώνανε τη δική τους ιστορία στην ιστορία του τόπου τους κι αντίστροφα. Η αιματοβαμμένη και τραγική ιστορία της ζωής τους, ήταν μια ιστορία που δίδασκε βαθιές αλήθειες από γενιά σε γενιά. Οι γενεαλογικές τους διηγήσεις ήταν ιστορίες δεινών και πολέμων, δοκιμασιών και αγώνων. Αυτές οι διηγήσεις αναπαραγόταν από τους νεώτερους με τον ίδιο τρόπο και περνούσαν από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά. Με το πέρασμα του χρόνου το αίμα μετατρεπόταν σε μνήμη, σε ιστορία, σε μύθο και ορισμένες φορές σε τραγούδι. Έτσι πλάθανε το μύθο τους, τη δική τους ιστορία, την ιστορία της δικολογιάς τους και εν τέλει την ιστορία και το μύθο της Κρήτης.

Οι παλιές γενιές της Κρήτης που δεν ζουν πια, πάλεψαν και υπέφεραν πολύ. Δεμένοι με τη γη τους, αγωνίστηκαν σκληρά να την κρατήσουν, να την καλλιεργήσουν και να ζήσουν τις οικογένειες τους. Ο αγώνας ήταν διαρκής, σκληρός κι ορισμένες φορές λυσσαλέος απέναντι στην αρπακτικότητα των κατακτητών. Αυτοί οι ατέρμονοι αγώνες, τους έκαναν πολύ σκληρούς κι άγριους, σαν τα κακοτράχαλα κρητικά βουνά που ζούσαν. Οι παλιές γενιές της Κρήτης αποθήκευαν τις τραγικές τους εμπειρίες, κάνοντας τις μνήμη, ψυχή και πνεύμα. Ένα “Κρητικό πνεύμα” που ανέδιδε δύναμη, περηφάνια, παλικαριά, ανδρεία και κουζουλάδα μαζί. Ένα πνεύμα που υπαγόρευε μια κατηγορηματική προσταγή, ένα χρέος προς τους επιγόνους για αντίσταση, για αγώνα, για ελευθερία, για αξιοπρέπεια.

Η γενεαλογία στην Κρήτη παρέμενε ζωντανή για αιώνες. Σήμερα μπορεί να έχει χάσει το κοινωνικό της κύρος και να υποβαθμίζεται η σημασία που είχε στις προηγούμενες κοινωνίες, ωστόσο η αξία και η σημασία της παραμένει μεγάλη καθόσον μπορεί

να αποτελέσει το μέσον προσέγγισης και κατανόησης της ιστορίας, της κοινωνίας και του παρελθόντος καθενός ξεχωριστά. Η μελέτη του παρελθόντος, μπορεί να οδηγήσει σε μια βαθύτερη γνώση του ανθρώπου και της κοινωνίας, να εμπνεύσει αυτοπεποίθηση, την πίστη του ανθρώπου στις δυνάμεις του, στη δράση που χρειαζόμαστε ως κοινωνία και ως έθνος σήμερα. Οι καιροί που περνούμε, κι ακόμα περισσότερο, οι καιροί που θα περάσουν τα παιδιά και τ’ αγγόνια μας, θα ‘ναι δύσκολοι. Οι οικογενειακές μας ιστορίες διδάσκουν ότι οι δυσκολίες ήταν αυτές που έδωσαν την δύναμη για τον αγώνα της ζωής των προγόνων μας. Το παρελθόν μας, λοιπόν, η ιστορία μας, η ιστορικότητά μας, οι ρίζες μας, δίνουν παρηγοριά, δύναμη κι αυτοπεποίθηση. Μ’ αυτή την έννοια το παρελθόν μας μπορεί να γίνεται καθοδηγητής του μέλλοντος μας.

Η γενιά και η οικογένεια έχει ιδιαίτερη σημασία στην ιστορία της Κρήτης, από τα παλιά χρόνια. Σημαδεύει το κρητικό πολιτισμό, ως πηγή αξιομνημόνευτων γεγονότων, ως πολιτική δύναμη και ως θεματοφύλακας της μνήμης και της παράδοσης. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Ν. Καζαντζάκη στην “Ασκητική” του: “Το πρώτο σου χρέος, εκτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα, είναι να νιώσεις μέσα σου όλους τους προγόνους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει.“

Το γένος στην Κρήτη στην αρχαιότητα αποτελούσε πολιτειακό θεσμό. Την εποχή εκείνη η Κρήτη ήταν διάσπαρτη από πόλεις, που κάθε μια είχε τους θεσμούς της και την κεντρική της εξουσία -τους κόσμους- που όριζαν τα γένη της. Για αιώνες ολόκληρους, η κρητική οικογένεια οργανωμένη σε κλειστή ομάδα αντικατέστησε την Πολιτεία.

Αργότερα κατά την φεουδαρχία -στην βυζαντινή και την ενετική περίοδο- ήρθαν άλλα ισχυρότερα γένη συνδεδεμένα με την ιδιοκτησία της γης να πάρουν στα χέρια τους την εξουσία. Τα παλιά γένη παρ’ ότι έχασαν την πολιτική τους ισχύ, δεν έχασαν το κοινωνικό δεσμό τους, τον δεσμό αίματος. Η ταυτότητα του κρητικού -μέχρι τον 20ο αιώνα- ήταν η γενιά του, η δικολογιά του. “Μαρίνο με βαφτίσανε και Τζάνες η γενιά μου” έτσι υπογράφει στο τέλος τον Ερωτόκριτο ο Βιτσέντζος Κορνάρος.

Το στοιχείο του τόπου στην Κρήτη τονίζεται ιδιαίτερα σε όλα τα γένη, τα οικογενειακά ιστορικά και τους οικογενειακούς μύθους. Οι γενιές, τα σπίτια, τα κτήματα, οι άνθρωποι σχηματίζουν την κοινότητα και τα χωριά. Και σήμερα ακόμα η μορφή και η ζωή της οικογένειας προβάλλεται ανάγλυφα από τη δομή των οικισμών και τη μορφολογία των σπιτιών. Τα κρητικά χωριά είναι πυκνοκτισμένα και αναπτύσσονται γύρω από μικρές εκκλησίες και πλατείες, που κάποτε μοιάζουν με εσωτερικές αυλές των σπιτιών.

Στο νομό Χανίων συναντάται συχνότερα το φαινόμενο των μικροοικισμών. Το φαινόμενο αυτό έρχεται από την βαθιά αρχαιότητα (από την Κρητομυκηναϊκή περίοδο) και από το παλαιότατο σύστημα οίκησης “κατά κώμας” της Δυτικής Κρήτης. “κωμηδόν ώκουν” = κατά κώμας (σε μικρούς οικισμούς) κατοικούσαν, [Στράβων]. Σε παλαιότερες εποχές που η κύρια απασχόληση των κατοίκων ήταν η γεωργία και η κτηνοτροφία, τη θέση του οικισμού καθόριζε η εργασία των κατοίκων, για να βρίσκονται πιο κοντά στη δουλειά τους. Η ύπαρξη του νερού ήταν πολύ σημαντικός παράγοντας για την επιλογή της καταλληλότερης θέσης. Δίπλα στο σπίτι του πρώτου οικιστή, το «γεροντόσπιτο», κτίζονται τα σπίτια των παιδιών του, των εγγονών του, ενωμένα με μεσοτοιχίες, δημιουργώντας ένα οικιστικό συνονθύλευμα. Για αιώνες οι Κρητικοί στεγάστηκαν σε χαμηλά μονοκάμαρα σπίτια, με χωμάτινη στέγη. Αργότερα από τις αρχές του 20ου αιώνα τα μονώροφα πετρόκτιστα σπίτια άρχιζαν να γίνονται διώροφα με οντάδες. Έτσι, δημιουργήθηκαν οι οικισμοί, αρχικά οικογενειακοί που στη συνέχεια επεκτεινόταν όσο αναπτυσσόταν οι οικογένειες. Έτσι δημιουργήθηκε και ο οικισμός των Αγοραστάκηδων τα Λουραδιανά στα Δελιανά. Οι συνοικίες, και κατ’ επέκταση το χωριό, σχηματίζεται από οικογενειακές νησίδες. Πολλές φορές ο οικισμός πήρε το όνομά του από την οικογένεια που τον πρωτοκατοίκησε.

Η κατάκτηση της Κρήτης από τους Τούρκους το έτος 1669, αποτέλεσε ένα ορόσημο στην ιστορία της. Υπό τον οθωμανικό ζυγό, το νησί βυθίστηκε στη βαρβαρότητα. Στην περίοδο αυτή δημιουργήθηκαν σημαντικές ανακατατάξεις στην κοινωνία. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού άλλαξε “στρατόπεδο” με τους εξισλαμισμούς. Οι συνεχείς πόλεμοι και επαναστάσεις στο τελευταίο αιώνα έφεραν σημαντικές απώλειες και μετακινήσεις στο πληθυσμό.

Τα σύγχρονα γένη της Κρήτης, διαμορφώθηκαν το 19ο αιώνα. Την περίοδο αυτή συντελέστηκαν μεγάλες ανακατατάξεις και μετακινήσεις στο πληθυσμό, ως αποτέλεσμα των συνεχών εξεγέρσεων και πολέμων. Μια εσωτερική μετανάστευση έγινε με μεγαλύτερη ένταση στα μέσα του 19ου αιώνα. Έτσι νέα γένη φύτρωσαν σε νέους τόπους. Νέοι οικισμοί δημιουργήθηκαν. Οι δεσμοί με τους τόπους προέλευσης αδυνάτισαν. Στην Κρήτη, οι οικογενειακοί μύθοι και οι ιστορίες -στην προφορική εποχή- διατηρούσαν μνήμες συνήθως μέχρι τέσσερις γενιές. Ο σχηματισμός λοιπόν των σημερινών γενών είναι αποτέλεσμα ιστορικών συνθηκών εκείνης της περιόδου. Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί και το γένος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ.

Σ’ αυτό το βιβλίο αρχίζουμε την γενεαλογία μας με την παράθεση των ιστορικών γεγονότων του 19ου αιώνα που οδήγησαν στην γένεση και τη διαμόρφωση και του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ. Η απόπειρα να προσεγγίσει κανείς την γενεαλογία σε μεγαλύτερο βάθος είναι δυσχερής ή/και αδύνατη, για τον λόγο ότι η σκοτεινή εποχή της τουρκοκρατίας στην Κρήτη δεν άφησε γραπτά στοιχεία.

Θυμάμαι το πατέρα μου, όταν ήμουν μικρός να μου διηγείται πολλές φορές την οικογενειακή μας ιστορία σαν ένα παραμύθι: “ο πρόγονός μας ήταν ένας Ξανθουδάκης από το Σέλινο, που στα παλιά χρόνια ήρθε και κατοίκησε στο χωριό μας τα Λουραδιανά. Ο Ξανθουδάκης πολεμούσε τους Τούρκους και όταν σκότωσε ένα αιμοβόρο γενίτσαρο, έφυγε από το χωριό του για να μην τον σκοτώσουν οι άλλοι γενίτσαροι και ήρθε και κατοίκησε στα Λουραδιανά, όπου αγόρασε από άλλο τούρκο την περιουσία του. Άλλαξε και το επίθετό του από Ξανθουδάκης σε Αγοραστάκης, ώστε να μην μπορούν να τον βρουν οι διώκτες του Σελινιώτες γενίτσαροι. Μετά από κάμποσα χρόνια τον εντόπισαν και ήρθαν δύο τούρκοι στο σπίτι του στα Λουραδιανά για να τον συλλάβουν και να τον μεταφέρουν στο Σέλινο. Αυτός τους ξεγέλασε και κατάφερε να τους σκοτώσει τους δύο”.

Μ’ αυτήν την διήγηση, που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, ξεκινώ το βιβλίο. Μ’ αυτήν την διήγηση επιχειρώ ένα οδοιπορικό στο παρελθόν, προκειμένου να την διερευνήσω και να την ερμηνεύσω ιστορικά. Ανατρέχω λοιπόν στην ιστορία, όπως αυτή εξελίσσεται το 19ο αιώνα στις επαρχίες Σελίνου και Κισσάμου των Χανίων, με σκοπό να προσδιοριστεί το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ξεκινά και αναπτύσσεται το γένος Αγοραστάκη. Η εξιστόρηση επικεντρώνεται στα γεγονότα, στα πρόσωπα και τις καταστάσεις στο Σέλινο στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, απ’ όπου ξεκινά το γένος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ και στην Κίσσαμο στο δεύτερο μισό του 19ου και στον 20ο αιώνα, όπου αναπτύσσεται. Έμφαση δίνεται στο απώτερο παρελθόν στην πιο μακρινή και άγνωστη εποχή, το 19ο αιώνα.

στο Α’ ΜΕΡΟΣ’

Στο 1ο Κεφάλαιο κάνουμε μια αναδρομή βαθύτερα στο παρελθόν, επικεντρωμένη στις επαρχίες Σελίνου και Κισσάμου και στα χωριά Τσισκιανά Επανωχωρίου Σελίνου και Λουραδιανά Δελιανών Κισσάμου από τα τέλη του 18ου μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα, προκειμένου να ορίσομε το ιστορικό και χωρικό πλαίσιο που διαδραματίζεται η ιστορία μας.

Το 2ο Κεφάλαιο αναφέρεται ση γένεση του γένους Αγοραστάκη από το Παναγιώτη Ξανθουδάκη. Στα πως, πότε και γιατί της μετοίκησής του από τα Τσισκιανά στα Λουραδιανά.

Στο 3ο Κεφάλαιο συνεχίζουμε την ιστορία της περιοχής στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, σε συνδυασμό με τη δράση του οπλαρχηγού Αναγνώστη (Μανόλη) Αγοραστάκη.

Το 4ο Κεφάλαιο αναφέρεται στο στέριωμα του γένους ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ το 19ο αιώνα με τη 2η και 3η γενιά και στην ανάπτυξη και διασπορά του τον 20ο αιώνα, με την 3η και

4η γενιά.

Το 5ο Κεφάλαιο αναφέρεται στα μεγάλα ιστορικά γεγονότα της εποχής από την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα μέχρι τον β΄ παγκόσμιο πόλεμο.

Το 6ο Κεφάλαιο επικεντρώνεται στα ιστορικά γεγονότα του β’ παγκοσμίου πολέμου στην Κίσσαμο και στην Κρήτη, στη δράση και την πορεία των Αγοραστάκηδων αυτή την περίοδο και κλείνει με την τελική διασπορά του γένους την μεταπολεμική περίοδο και την ερήμωση των Λουραδιανών.

στο Β’ ΜΕΡΟΣ’

και στο 7ο Κεφάλαιο παρουσιάζεται συνοπτικά το οικογενειακό δέντρο ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ & ΣΦΑΚΙΩΤΑΚΗ, σε 6 γενιές.   Η καταγραφή και αποτύπωση του γενεαλογικού δέντρου έγινε στη βάση ενός κανόνα. Το δέντρο ακολουθεί τα άρρενα μέλη της οικογένειας που φέρουν το επίθετο ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ. Στα θηλυκά σταματά στα παιδιά ή τα εγγόνια τους με εξαίρεση τους απογόνους των θηλυκών που ήταν εγκατεστημένα στα Λουραδιανά, όπως είναι οι Σφακιωτάκηδες. Το γένος ΣΦΑΚΙΩΤΑΚΗ ξεκινά από το γένος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ και αναπτύσσεται στον ίδιο χώρο, στα Λουραδιανά.

Η εξιστόρηση συμπληρώνεται με χάρτες και φωτογραφίες από τα μέρη και τα πρόσωπα αναφοράς. Αναλυτικότερη φωτογραφική παρουσίαση για τα πρόσωπα θα υπάρχει στην ηλεκτρονική έκδοση του γενεαλογικού δέντρου. Στο τέλος του βιβλίου, παρατίθενται όλες οι πηγές και η βιβλιογραφία. Οι υποσημειώσεις αναφέρονται σε διευκρινήσεις, περισσότερες πληροφορίες ή πηγές πληροφοριών.

Για την καταγραφή της ιστορίας βασίστηκα κυρίως στα συγγράμματα της βιβλιογραφίας όπως και σ’ όλα τα διαθέσιμα κρατικά και ιστορικά αρχεία που βρίσκονται στα Χανιά, στις δημόσιες υπηρεσίες, στις υπηρεσίες της Αυτοδιοίκησης, το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης, τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων, αλλά και σ’ άλλα ηλεκτρονικά αρχεία διαθέσιμα στο διαδίκτυο.

Για τη δημιουργία του γενεαλογικού δέντρου και τα ατομικά στοιχεία που περιέχει, άντλησα πληροφορίες από τα Μητρώα Αρρένων και τα Δημοτολόγια των Δήμων του Νομού Χανίων. Στα μητρώα αρρένων που συντάχθηκαν το 1927 από τις τότε νεοδημιουργημένες Κοινότητες, καταχωρήθηκαν μόνο τα άρρενα τέκνα με την ημερομηνία γέννησης τους. Υπάρχουν πολλές ελλείψεις στις εγγραφές όπως επίσης και λάθη στα έτη γέννησης μεταξύ 1850-1900. Τα δημοτολόγια δημιουργήθηκαν το 1955 και καταχωρήθηκαν σ’ αυτά όλα τα οικογενειακά στοιχεία από τις αρχές του 20ου αιώνα. Για καλή μας τύχη βρήκαμε στα χέρια των απογόνων δύο εφημέριων της περιοχής μας τα βιβλία τους, στα οποία καταχωρούσαν τα στοιχεία των βαπτίσεων που έκαναν το 19ο αιώνα. Ο πρώτος είναι ο παπά Γιάννης Τεμενιωτάκης εφημέριος Πανεθήμου-Δελιανών-Ζυμβραγού, ο οποίος από το 1850 τηρούσε βιβλίο βαπτίσεων - θανάτων των χριστιανών μέχρι το 1904. Ο δεύτερος είναι ο παπά Μιχάλης Παπουτσάκης από το Πρόδρομο Δελιανών, που διαδέχτηκε το παπά Γιάννη Τεμενιωτάκη το 1888 και τηρούσε βιβλίο βαπτίσεων από το 1888 ως το 1925. Τα βιβλία των εφημέριων αποδείχτηκαν πολύτιμα στην σύνταξη του γενεαλογικού δέντρου, καθόσον είναι οι μοναδικές γραπτές πηγές με ατομικά στοιχεία στην περιοχή την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας.

Για το σχηματισμό του γενεαλογικού δέντρου οφείλω πολλές ευχαριστίες σ’ όλα τα ξαδέρφια για την βοήθειά τους.

Γιώργος Γ. Αγοραστάκης



[1] Σεφέρης Γιώργος, Δοκιμές τ. Α’, Β’,, Γ’, Ίκαρος, Αθήνα 1999

[2] Ελύτης Οδυσσέας, Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας, Ίκαρος, Αθήνα 1971

[3] Ελύτης Οδυσσέας, «Στα χτήματα βαδίσαμε όλη μέρα», Ήλιος ο Πρώτος, Γλάρος, Αθήνα 1943

 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr