Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο ... κι άλλα διάφορα Η τιμή της Ελλάδας
Η τιμή της Ελλάδας

του Γιώργου Αγοραστάκη, Σεπτ.2012

Η παγκόσμια οικονομική κρίση αν μη τι άλλο φανέρωσε το αδιέξοδο της ηγεμονεύουσας σήμερα θεωρίας στο καπιταλισμό, του νεοφιλελευθερισμού. Όταν ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, και καθώς κατέρρεε η παγκόσμια οικονομία, κατέρρεε και η οικονομική θεωρία του νεοφιλελευθερισμού και αποδεικνυόταν ένα άχρηστο εργαλείο πολιτικής διαχείρισης. Μια θεωρία χωρίς καμιά αξιοπιστία. Παρ' όλα αυτά -αν και έχουν περάσει τέσσερα χρόνια- όλες οι θεραπαινίδες του νεοφιλελευθερισμού εξακολουθούν να σφυρίζουν αδιάφορα, σαν να μην τρέχει τίποτα. Επιμένουν στην ορθότητα των βάρβαρων μνημονιακών συνταγών τους και για την βεβαιωμένη αποτυχία τους ρίχνουν το φταίξιμο στην όχι σωστή εφαρμογή τους. Στην περίπτωση της Ελλάδας βέβαια η δικαιολόγηση της αποτυχίας βασίζεται σε τρανταχτά επιχειρήματα, στο γεγονός ότι έχουν να κάνουν μ' ένα λαό απατεώνων!

Όταν τα πράγματα φτάνουν στα άκρα τότε πέφτουν τα προσωπεία των θεωριών και φανερώνεται το πραγματικό τους πρόσωπο. Έτσι και στην περίπτωσή της χώρας μας, φανερώθηκε το πρόσωπο του νεοφιλελευθερισμού. Διαβάστε -έστω και καθυστερημένα ένα χρόνο μετά- τι γράφει στο άρθρο του -Le prix de la Grèce  / Η τιμή της Ελλάδας- ο Guy Sorman, ένας από τους θεωρητικούς του νεοφιλελευθερισμού στην Ευρώπη!

 

Γκυ Σορμάν: Η τιμή της Ελλάδας

Το ελληνικό κράτος είναι μια εφεύρεση των ευρωπαϊκών δυνάμεων: αυτός είναι ο λόγος που φαίνεται ελάχιστα νόμιμο για τους ίδιους τους Έλληνες πολίτες. 

Αυτή η εφεύρεση της Ελλάδας, το 1830, φωτίζει τη συμπεριφορά των φορολογουμένων, που καθόλου δεν βιάζονται  να πληρώνουν τους φόρους τους, και ενός κράτους που δεν απογαλακτίστηκε ποτέ από τις αμφίβολες προελεύσεις του. Αυτή η σύγχρονη ιστορία, φωτίζει, καλύτερα από λογιστικούς υπολογισμούς, την πτώχευση που απειλεί τη χώρα. 

Όλα ξεκίνησαν με τους ρομαντικούς, όταν ο Σατωμπριάν (Chateaubriand), μεγάλος συγγραφέας, αλλά και μεγαλοπρεπής ψεύτης, και ο Λόρδος Βύρων πίστεψαν ότι βρήκαν στην Ελλάδα τις πηγές του δυτικού πολιτισμού. 

Μια παρεξήγηση της οποίας πληρώνουμε τις συνέπειες: αν και είναι αλήθεια ότι οι σύγχρονοι Έλληνες ζουν στον ίδιο τόπο με τον Αριστοτέλη και τον Περικλή, δεν υπάρχει συνέχεια μεταξύ του ελληνιστικού πολιτισμού και της σύγχρονης Ελλάδας. Η γονική σχέση με το Βυζάντιο, την οποία ισχυρίζονται οι σύγχρονοι Έλληνες, είναι εξίσου αδύναμη. 

 Πιο ρεαλιστής, ο Μαρκ Τουέιν, που επισκεπτόταν την Αθήνα το 1865, παραδέχθηκε ότι συνάντησε μερικούς βοσκούς που έβοσκαν τα πρόβατα τους μεταξύ των πεσμένων στυλών του Παρθενώνα. Οι Έλληνες αυτοί, στ’ αλήθεια, ήταν μια χριστιανική φυλή μεταξύ πολλών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: αλλά με τον τρόπο με τον οποίον ο Δον Κιχώτης ονειρεύτηκε ότι μια πανάσχημη αγρότισσα ήταν η Dulcinea του, ορισμένοι Ευρωπαίοι επέμειναν με κάθε τίμημα ότι οι Έλληνες (Grecs) ήταν Έλληνες (Hellènes).

Δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε τους Έλληνες ότι το εκμεταλλεύτηκαν: στη διάρκεια όλου του δέκατου ένατου αιώνα, τα οικονομικά του ελληνικού κράτους υποστηρίχθηκαν από τους Βρετανούς, Γάλλους και τους Γερμανούς. Οι τελευταίοι πλήρωναν επειδή είχαν επιβάλει έναν Γερμανό πρίγκιπα ως βασιλιά της Ελλάδα το 1833: ο δικαιούχος απόγονος του Μεγάλου Αλεξάνδρου λεγόταν περίεργα Όθων της Βαυαρίας και κυβερνούσε μια οθωμανική φυλή.

Με αυτόν τον τρόπο, η κύρια πηγή του νέου ελληνικού κράτους έγινε η εκμετάλλευση του ελληνιστικού μύθου εις βάρος των άλλων Ευρωπαίων για την χρηματοδότηση.  Ακόμη και δεδομένου ότι το κράτος και η ελληνική οικονομία δεν τηρούσαν καμία από τις προϋποθέσεις για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα εισήλθε το 1981, με ιδιαίτερη υποστήριξη από το Βαλερύ Ζισκάρ Ντεστέν (Valery Giscard d’Estaing), ένα μεγάλο αναγνώστη του Σατωμπριάν. 

«Η Ελλάδα, δήλωσε, είναι το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού, οι ιδρυτές της Ευρώπης έχουν ιστορικό χρέος προς αυτήν».

Διαβάσατε καλά: δεν είναι η Ελλάδα που δεν πληρώνει τα χρέη της, είναι η Ευρώπη που έχει χρέος. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι περισσότεροι Έλληνες μοιράζουν αυτή την υψηλή ιδέα του εαυτού τους, αφού  τους ανατέθηκε από το εξωτερικό. Και γιατί να πληρώσεις το χρέος της ημέρας όσο χρονικό διάστημα το ιστορικό χρέος δεν εξοφλήθηκε;

 Η ανεξάντλητη μυθοποίηση επαναλήφθηκε το 2001 όταν η Ελλάδα εισήλθε στη ζώνη του ευρώ χωρίς να πληροί καμία από τις προϋποθέσεις. Κατηγορούνται σήμερα οι ηγέτες για νόθευση των εθνικών λογαριασμών, μέχρι την ημέρα όπου οι χρηματοπιστωτικές αγορές ανακάλυψαν την απάτη. Αλλά αυτό δεν είναι αληθές: το 2001, οι ευρωπαίοι ηγέτες γνώριζαν και ομολογούσαν,  ιδιωτικά, ότι οι αριθμοί που πρόβαλλε το  ελληνικό κράτος ήταν ψευδείς, αλλά έπρεπε η Ελλάδα να ήταν παρούσα, έστω και συμβολικά. Το ιστορικό χρέος και πάλι.

 Και πάλι, όταν η Αθήνα ήταν υποψήφια για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή γνώριζε ότι η Ελλάδα δεν είχε τα μέσα, ότι τα χρέη δεν θα εξοφλούνταν, αλλά πώς να αρνηθεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα, ενώ είχαν ιδρυθεί εκεί, και εφευρεθήκαν εκ νέου από τον Pierre de Coubertin το 1896;

 Για όλους αυτούς τους λόγους, το ελληνικό κράτος δεν αισθάνεται πραγματικά την υποχρέωση να εξοφλήσει τους πιστωτές του, όπως και οι Έλληνες πολίτες δεν αισθάνονται υποχρεωμένοι να πληρώνουν τους φόρους τους σε αυτό το κράτος που προέρχεται από αλλού. Βέβαια, η κυβέρνηση δεν είναι πλέον γερμανική, ή στρατιωτική (από το 1973), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Δημοκρατία είναι απολύτως νόμιμη για αυτό το λόγο: λόγω της εκτεταμένης διαφθοράς των πολιτικών, της αναποτελεσματικότητας της διοίκησης, αλλά και –αναφέρεται λιγότερο- γιατί πολλοί Έλληνες δεν έχουν ξεχάσει τον εμφύλιο πόλεμο  του 1949, που έσβησε από μια αγγλοαμερικανική στρατιωτική επέμβαση. Προσθέστε σε αυτό, τα εκατομμύρια των πολιτών, που αναγκάζονται να μιλούν την Ελληνική γλώσσα, τις πολιτιστικές μειονότητες των οποίων η νομιμότητα αμφισβητείται, ενώ είναι αλβανικής η τουρκικής καταγωγής! Συνολικά, η πολιτική βάση, η οποία θεωρεί το ελληνικό κράτος νόμιμο, είναι τόσο εύθραυστη, όσο η οικονομική βάση που για το μεγαλύτερο μέρος, βρίσκεται «off shore», μακριά από τον εφοριακό.

 Για όλους αυτούς τους ιστορικούς και πολιτιστικούς λόγους, η ελληνική κυβέρνηση υποχρεώνεται  να πολλαπλασιάζει δεσμεύσεις που δεν μπορεί να τιμήσει -οι φόροι δεν πρόκειται ξαφνικά να ρέουν στα ταμεία του κράτους -ή δεν θα θέλει να τιμήσει –οι ιδιωτικοποιήσεις θα αφαιρούσαν την επιρροή του κράτους  και θα μείωναν τις πελατειακές σχέσεις- με τη εσώκλειστη ελπίδα ότι οι Ευρωπαίοι θα υποκύψουν για μια ακόμη φορά στη γοητεία του μύθου. 

Το αποτέλεσμα είναι αβέβαιο, καθώς η Ευρώπη πάσχει από «Οιδιπόδειο σύμπλεγμα» προς την Ελλάδα: εάν η Ελλάδα είναι ταυτόχρονα πατέρας και μητέρα μας, πρέπει να σκοτωθεί ο μύθος και να αναγνωρίσουν οι Ευρωπαίοι και οι Έλληνες ότι η Ελλάδα είναι μια κανονική χώρα, για τη διευθέτηση του χρέους και την εξόφληση του.

Πηγές: Tribune de Genève (Blog),  LHebdo , Blog de Guy Sorman, Μεταφορά/μετάφραση Ανιχνεύσεις 22/9/11

Guy Sorman: Le prix de la Grèce

L'Etat grec est une invention des puissances européennes : voici pourquoi il est peu légitime au regard des citoyens grecs eux-mêmes. Cette invention de la Grèce, en 1830, éclaire les comportements des contribuables, peu pressés de payer leurs impôts, et d'un Etat jamais sevré de ses origines douteuses. Cette histoire contemporaine, mieux que des considérations comptables, éclaire la banqueroute qui menace. Tout avait commencé avec les Romantiques quand Chateaubriand, grand écrivain mais aussi menteur magnifique, puis Lord Byron crurent retrouver, en Grèce, les sources de la civilisation occidentale. Un malentendu dont nous payons les conséquences : s'il est exact que les Grecs contemporains vivent au même endroit que Aristote et Périclès, il n'existe guère de continuité entre la civilisation hellénistique et la Grèce moderne. La filiation avec Byzance, dont les Grecs modernes se réclament, est tout aussi ténue. Plus réaliste, Mark Twain, visitant Athènes en 1865, admit n’avoir rencontré que quelques bergers dont les moutons paissaient entre les colonnes écroulées du Parthénon. Ces Grecs, en vérité, étaient une tribu chrétienne parmi d'autres dans l'empire ottoman : mais à la manière dont Don Quichotte rêvait qu'une paysanne laide fut sa Dulcinée, des Européens insistaient pour qu’à tout prix, les Grecs fussent des Hellènes. On ne saurait reprocher aux Grecs d'en avoir profité : tout au long du dix-neuvième siècle, les finances de l'Etat grec furent soutenues par les Britanniques, les Français et les Allemands. Ces derniers payaient pour avoir imposé un prince allemand comme roi de Grèce en 1833 : ce descendant de bais du Grand Alexandre s’appelait curieusement Othon de Bavière et régnait sur une tribu ottomane.

C'est ainsi que la principale ressource du nouvel Etat grec devint l'exploitation du mythe hellénistique à charge pour les autres Européens de le financer. Alors même que l'Etat et l'économie grecs ne remplissaient aucune des conditions nécessaires à l'adhésion à l'Union européenne, la Grèce y entra dès 1981, avec le soutien particulier de Valéry Giscard d'Estaing, grand lecteur de Chateaubriand. "La Grèce, déclara-t-il, étant le berceau de la civilisation européenne, les artisans de l'Europe ont envers elle une dette historique". On a bien lu : ce n'est pas la Grèce qui ne rembourse pas ses dettes, c'est l'Europe qui a une dette. Il n'est pas douteux que la plupart des Grecs partagent cette haute idée d'eux-mêmes, puisqu'elle leur est assignée de l'extérieur. Et pourquoi rembourser la dette du jour aussi longtemps que la dette historique n'est pas soldée ?

La mystification, inépuisable, fut réitérée en 2001, quand la Grèce entra dans la zone euro sans satisfaire aucune des conditions d'accès. On accuse aujourd'hui les dirigeants grecs de truquer la comptabilité nationale, jusqu'au jour où les marchés financiers ont découvert l'imposture. Mais ce n'est pas exact : en 2001, les dirigeants européens savaient et confessaient, en privé, que les chiffres avancés par l'Etat grec étaient faux, mais il fallait symboliquement que la Grèce en fut. La dette historique là encore.

Et de nouveau, quand Athènes fut candidate aux Jeux olympiques de 2004, le Comité olympique international savait que la Grèce n'en avait pas les moyens, que les dettes ne seraient pas remboursées, mais comment refuser les Jeux Olympiques à Athènes, alors même qu'ils avaient été fondés là, ou par là, et réinventés par Pierre de Coubertin en 1896 ?

Pour toutes ces raisons, l'Etat grec ne se sent pas vraiment obligé de rembourser ses créanciers, de même que les citoyens grecs ne se sentent pas contraints de payer leurs impôts à cet Etat venu d'ailleurs. Certes, le gouvernement n'est plus allemand, ni militaire (depuis 1973), mais la République n'est pas complètement légitime pour autant : en raison de la corruption généralisée des politiciens, de l'inefficacité de l'administration, mais aussi - on en parle moins - parce que beaucoup de Grecs n'ont pas digéré la guerre civile de 1949, éteinte par une intervention militaire anglo-américaine. Ajoutez à cela, plusieurs millions de citoyens, contraints à parler grec, minorités culturelles à qui toute légitimité est déniée, alors qu'ils sont d'origine albanaise ou turque ! Au total, la base citoyenne, qui estime l'Etat grec légitime, est aussi fragile que la base économique qui, pour l'essentiel, est située "off shore", loin du fisc.

Pour toutes ces raisons historiques et culturelles, le gouvernement grec est conduit à multiplier des engagements qu'il ne pourra pas tenir - les impôts ne vont pas subitement affluer dans les caisses de l'Etat - ou ne voudra pas tenir - les privatisations retireraient à l'Etat son influence et  réduiraient le clientélisme - avec l'espérance implicite que les Européens céderont encore une fois à la fascination du mythe. L'issue est incertaine, puisque l'Europe souffre envers la Grèce d'un "complexe d'Oedipe" : si la Grèce est à la fois notre père et notre mère, il convient de tuer le mythe, que les Européens et les Grecs reconnaissent que la Grèce est un pays normal, afin de solder la Dette et de régler les dettes.

14 septembre 2011

 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr